Minh Vương – Lệ Thủy: Đôi nghệ sĩ cải lương đóng chung lâu năm và ăn ý nhất sân khấu

0
427

Mặc dù đã bước qua tuổi 60 nhưng đôi NSƯT Minh Vương – Lệ Thủy vẫn đảm nhận vai trò đào kép chính trong nhiều vở cải lương bởi sức hút của họ với khán giả vẫn còn quá lớn.

Họ cũng là đôi nghệ sĩ duy nhất được Trung tâm Sách kỷ lục Việt Nam trao kỷ lục “Đôi nghệ sĩ cải lương đóng chung lâu năm và ăn ý nhất Việt Nam”.

Kỷ lục này nhận được 100% người đồng tình bởi hiếm hoi lắm mới có “liên danh” nghệ sĩ cải lương gắn bó với nhau trên sàn diễn suốt hơn 40 năm với hơn 200 vở tuồng và cho đến nay vẫn chưa có dấu hiệu tách đôi.

NS Minh Vương, Lệ Thủy trong vở "Đêm lạnh chùa hoang" của Sân khấu Vàng

NS Minh Vương, Lệ Thủy trong vở “Đêm lạnh chùa hoang” của Sân khấu Vàng

Như “cá gặp nước”

Thời điểm năm 1971-1972, Minh Vương – Lệ Thủy liên tục được Hãng đĩa Việt Nam mời thu băng chung nhiều vở cải lương nổi tiếng như Đêm lạnh chùa hoang, Xin một lần yêu nhau, Mùa xuân ngủ trong đêm… đến bây giờ khán giả vẫn còn thuộc nằm lòng.

Tuy nhiên, “liên danh” như “cá gặp nước” này thật sự tạo nên “cơn sốt” là sau năm 1975, khi họ cùng về diễn chung trên Sân khấu Đoàn Văn Công thành phố và Đoàn 284 qua nhiều vở diễn: Tiếng sóng Rạch Gầm, Khi bình minh trở lại, Đời cô Lựu, Tô Ánh Nguyệt, Tình yêu và tướng cướp, Pha lê và cát bụi, Kiếp chồng chung, Đêm lạnh chùa hoang… đã “lấy” biết bao nước mắt của khán giả.

Vở Ân oán giang hồ dựa theo tiểu thuyết Chúa tàu Kim Quy của nhà văn Hồ Biểu Chánh mà hai nghệ sĩ này thủ diễn cũng tạo nên “hiện tượng” băng video bởi tài diễn xuất tuyệt vời. Nếu vai Tần Lĩnh Sơn “đóng dấu” tên tuổi lẫy lừng của Minh Vương thì vai Quận chúa Bảo Xuyên của Lệ Thủy (cùng trong vở Đêm lạnh chùa hoang) được khán giả rất yêu thích.

Trên khắp nẻo đường lưu diễn cho các đoàn cải lương tỉnh, đi đâu họ cũng được yêu cầu diễn vở này. Trong liveshow của Lệ Thủy cách đây không lâu, Minh Vương – Lệ Thủy đã tái diễn trích đoạn Lan và Điệp rất xuất sắc khiến khán giả cứ sụt sùi. Tuy tuổi đời không còn trẻ nhưng trong từng nét diễn, lời ca, khán giả dường như không còn cảm nhận được khoảng cách tuổi tác của nhân vật.

Mới đây, trong chương trình Quán âm nhạc do Đài Truyền hình Việt Nam thực hiện, đôi nghệ sĩ này lại hóa thân trở lại kịch bản Tô Ánh Nguyệt một thời “làm mưa làm gió” trên Sân khấu Đoàn 284. Minh Vương vẫn với vóc dáng quen thuộc của chàng Minh vì hoàn cảnh gia đình mà ôm nỗi đau mang tiếng phụ tình, cô Nguyệt Lệ Thủy vẫn nguyên vẹn như thuở nào. Họ diễn tự nhiên và khán giả cũng… tự nhiên khóc.

Được biết, theo đơn đặt hàng của một trung tâm tại Mỹ, đôi nghệ sĩ này sẽ thực hiện một album bao gồm 5 trích đoạn cải lương nổi tiếng, đây cũng là album kỷ niệm quá trình hát chung của họ trên sàn diễn.

NSƯTLệ Thủy tâm sự: “Chúng tôi hát chung với nhau riết rồi ăn ý, cũng không cố gắng xây dựng hình mẫu đôi nghệ sĩ nhưng không hiểu sao khán giả cứ thích. Tôi đi diễn ở đâu một mình là khán giả lại hỏi sao không có Minh Vương”. Còn NSƯT Minh Vương bật mí: “Tôi đi biểu diễn ở các sân khấu, khi hỏi ý khán giả xem họ thích tôi hát với ai, câu trả lời bao giờ cũng là… Lệ Thủy”.

NSƯT Minh Vương, NSND Lệ Thủy trong vở "Đời cô Lựu"

NSƯT Minh Vương, NSND Lệ Thủy trong vở “Đời cô Lựu”

Hai giọng hát ngọt ngào, hai cách diễn thật mộc mạc nhưng điêu luyện đã “hớp hồn” khán giả. Sự gắn bó mấy chục năm trong nghề giúp họ hiểu nhau đến từng nét diễn, lời ca. Những lúc bệnh cảm, khan tiếng, một người không khỏe là người kia tự động hạ xuống ca dây thấp và luôn “đỡ choàng” khi thấy bạn diễn bị hụt hơi. Khi xảy ra sự cố bất ngờ trên sân khấu thì cả hai cùng giải quyết một cách rất nhẹ nhàng.

Tạo thương hiệu cho Sân khấu vàng

Chương trình Sân khấu vàng hoạt động hơn 4 năm qua, Minh Vương – Lệ Thủy luôn được các đồng nghiệp đề cử “đứng mũi chịu sào” để điều hành. Mặc dù rất đắt sô nhưng hai nghệ sĩ vẫn chịu cực chạy đôn chạy đáo để duy trì hoạt động Sân khấu vàng, bởi đó là nơi họ và các nghệ sĩ thế hệ vàng được diễn các vở nghiêm túc, chất lượng, được chung tay làm những điều ý nghĩa cho xã hội và dìu dắt các thế hệ nghệ sĩ mới, triển vọng.

Các vở Sông dài, Lá sầu riêng, Tô Ánh Nguyệt, Lôi Vũ, Một ngày làm vua… dàn dựng trên sân khấu nàyđược giới chuyên môn đánh giá cao, thu hút khán giả mỗi đêm diễn.

Hai nghệ sĩ Minh Vương - Lệ Thủy.

Hai nghệ sĩ Minh Vương – Lệ Thủy.

NSƯT Minh Vương – Lệ Thủy cho biết: “Trong những chuyến đi lưu diễn ở vùng sâu – vùng xa, chúng tôi đã chứng kiến rất nhiều mảnh đời bất hạnh, trong đó có những người cả đời không có được một mái nhà lành lặn để làm nơi nương tựa.

Chính điều đó đã khiến chúng tôi nhiều đêm không ngủ. Và thế là chúng tôi nghĩ ra một cách giúp đỡ họ bằng công sức, hành động thiết thực nhất của mình.

Thật bất ngờ vì trong các đêm diễn, khán giả ủng hộ nồng nhiệt. Vui nhất là được các đồng chí lãnh đạo của thành phố đến xem và biểu dương sự nỗ lực của anh em nghệ sĩ tham gia. Chương trình Sân khấu vàng dự kiến sẽ mang về biểu diễn tại Cần Thơ, Vĩnh Long để tiếp tục làm từ thiện.

Thú thật, mỗi lần giúp đỡ được bà con nghèo, chúng tôi rất vui vì cảm thấy lời ca tiếng hát của mình còn có ý nghĩa”. Trong quá trình đi diễn chung, đôi nghệ sĩ này cũng đã gặp nhiều tình huống cực kỳ dễ thương. “Lần đi cứu trợ lũ lụt ở Đồng Tháp, xung quanh là một biển nước, người dân chèo xuồng đến điểm nhận quà.

Khi nhìn thấy tôi và Lệ Thủy chuẩn bị phát quà, người dân không còn màng đến quà tặng cứu trợ nữa mà đưa ra “yêu sách”: “Hai nghệ sĩ phải hát thì tụi tui mới nhận quà”. Vậy là hai cái bàn học dã chiến được làm sân khấu, tôi và Lệ Thủy đứng hát xong bài vọng cổ Bánh bông lan thì bà con mới chịu nhận quà” – NSƯT Minh Vương nhớ lại.

Bài, ảnh: Tuyết Châu

Nguồn: Cải lương Việt

>>XEM THÊM

Bình Tinh: Cha và anh ᴍấᴛ, mẹ vào chùa sống

Sau ᴄáɪ ᴄʜếᴛ của chồng là nghệ sĩ cải lương Đức Lợi, mẹ của Bình Tinh chưa kịp lấy lại tinh thần đã phải chịu ƈú ʂốƈ lớn vì người con trai duy nhất qua đời.

Bình Tinh sinh trưởng trong gia đình có truyền thống nghệ thuật lâu đời. Ông bà của cô là bầu đoàn cải lương tuồng cổ Huỳnh Long lừng lẫy một thời. Cha cô là nghệ sĩ Đức Lợi còn mẹ là nghệ sĩ, soạn giả Bạch Mai nổi tiếng với những vở cải lương lịch sử ca ngợi tinh thần yêu nước, tự hào dân tộc.

Bình Tinh nổi tiếng từ khi còn bé, mới 4 tuổi đã bước chân lên sân khấu và được xem là “thần đồng cải lương” của đoàn Đồng ấu Bạch Long. Cô nổi tiếng qua những vai diễn nhí, thường giả trai trong băng video cải lương:Long Lân Quy Phụng, Lương Sơn Bá – Chúc Anh Đài, Quan Công đại chiến Bàng Đức, Na Tra…

Nhưng khi cô lớn lên, cải lương bắt đầu suy thoái nên không còn cơ hội tỏa sáng. Sau này ba ᴍấᴛ, lại thêm anh trai qua đời, mẹ vào chùa lánн ɴạɴ nên một mình Bình Tinh gồng gánh đoàn cải lương Huỳnh Long để các bậc cha chú có miếng cơm ở tuổi xế chiều.

Sau khi đăng quang cuộc thi Sao nối ngôi, con gái nuôi Kim Tử Long bắt đầu được biết đến nhiều hơn. Suốt gần 30 năm gắn bó với bộ môn nghệ thuật cải lương, cầm trên tay cúp chiến thắng đầu tiên, nghệ sĩ Bạch Mai đã khóc thay cho con gái.

Trong cuộc trò chuyện với Zing.vn, Bình Tinh nhiều lần rơi nước mắt. Cô khóc khi gợi nhớ những ký ức đau buồn của gia đình, cô khóc vì bắt đầu được mọi người yêu mến và bầu show gọi điện nhiều hơn.

Bình Tinh bật khóc mời NSƯT Vũ Linh và NSƯT Kim Tử Long lên sân khấu để nói lời cảm ơn. Ảnh: Minh Hiếu

Ba Long không dùng tiền mua giải cho tôi

– Tại sao lúc công bố kết quả, chị không đợi nghe tên mình trở thành quán quân mà đã lao xuống sân khấu?

– Quả thật tôi không nghĩ sẽ trở thành quán quân, bởi nhìn sang bên cạnh, Hồng Phượng có NSƯT Vũ Linh và NSƯT Hoài Linh yểm trợ. Lê Lộc ngoài ba mẹ còn có Trấn Thành hay Hoài Anh Kiệt được nghệ sĩ Cẩm Tiên giúp sức. Tôi chỉ kết hợp với các nghệ sĩ lão thành ở tuồng cổ Huỳnh Long và NSƯT Hữu Quốc.

Không chỉ riêng tôi, đứa nào cũng dốc sức, một sống một còn ở đêm thi cuối cùng. Áp lực kinh khủng lắm. Tôi vẫn còn nhớ như in cảm giác khi MC Nguyên Vũ công bố điểm số của giám khảo khách mời Ngọc Sơn. Tôi và Hoài Anh Kiệt nắm chặt tay, lúc nghe MC công bố điểm số 2 đứa đều 10, tôi không còn biết gì nữa, lao xuống sân khấu ôm chặt ba Long. Hai cha con đều khóc, ba tôi ôm tôi và kêu lên: “Chị Bạch Mai ơi (mẹ Bình Tinh – PV), em làm được rồi. Em không phụ công chị”. Tôi nghe ba nói vậy càng khóc to hơn.

– Nhiều người cho rằng chiến thắng của Bình Tinh ở cuộc thi Sao nối ngôi không bất ngờ bởi chị đã được cha nuôi Kim Tử Long hậu thuẫn. Chị nói gì trước những tin đồn?

– Tôi may mắn có đến 2 người cha nuôi chứ không phải một. NSƯT Kim Tử Long nhận tôi làm con nuôi vào năm 1998 và NSƯT Vũ Linh nhận nuôi năm 2009. Nhưng vì sức khỏe của ba Linh không cho phép nên ông gửi gắm tôi cho ba Long giúp đỡ ở cuộc thi Sao nối ngôi. Tôi biết ơn vì ba Long đã bỏ hết công sức, tâm huyết của ông. Nhưng sau vài lần xuất hiện cùng nhau, ba bảo tôi phải tự đứng trên đôi chân của mình. Ông đã vạch sẵn con đường, thì phía trước dù hoa hồng hay máu là do tôi lựa chọn.

Trong đêm chung kết, nhiều thí sinh khác được bố mẹ hỗ trợ, dốc hết sức thì ba Long lại bảo tôi phải tự lực cánh sinh. Nếu thành công, đó là do công sức của tôi. Còn nếu thất bại, ba nói tôi cũng đã có bài học, cần phải phấn đấu hơn nữa.

Bình Tinh đã tổ chức 2 live show cải lương và được NSƯT Hoài Linh khen ngợi vì có thể nối nghiệp bố mẹ. Ảnh: Nguyễn Bá Ngọc

– Sau khi trở thành quán quân của Sao nối ngôi, sự nghiệp của Bình Tinh thay đổi thế nào?

– Tôi biết con đường mình đi chông gai nhưng cải lương đã thấm vào máu thịt, dù sau này có ra sao, cải lương mãi mãi trường tồn trong tôi. Ngày bé, lúc theo bố mẹ lên sân khấu, tôi cũng biết nghề này gian truân lắm. Nhưng không hát cải lương không được. Hiện tại, tôi là hậu duệ duy nhất của tuồng cổ Huỳnh Long, nếu tôi bỏ đôi gánh khỏi vai mình, bao nhiêu người sẽ chơ vơ, không nơi nương tựa.

Gần 30 năm theo nghề, tôi chưa bao giờ được có cơ hội xuất hiện trên truyền hình. Có lẽ mình gánh vác nhiều thứ quá, người ta cũng quên mình. Nên giải thưởng này có giá trị rất lớn với tôi. Sau một thời gian dài sống với nghề, tôi cũng được cầm trên tay giải quán quân. Đây cũng là cơ hội để tôi xuất hiện trong các chương trình cải lương. Tôi kiếm được miếng cơm mới nuôi được cả gánh hát.

Sau khi tham gia Sao nối ngôi, dù cuộc thi chưa kết thúc, tôi đã được các bầu show mời đi hát và cát-xê cũng tăng hơn trước.

– Cải lương ở thời điểm này không còn được khán giả yêu chuộng. Bình Tinh và nhiều nghệ sĩ trẻ khác là thế hệ kế thừa nhưng lại không may mắn khi bộ môn nghệ thuật dần xuống dốc. Chị làm thế nào để tồn tại?

Tôi và những người bạn chưa bao giờ câu nệ hát ở đâu, sân khấu như thế nào. Cứ hễ ai mời nhất định cũng phải đến, dù hát đám cưới, đám tiệc hay bất cứ nơi đâu. Vì chúng tôi không có lấy một sân khấu sáng đèn hàng đêm như ca nhạc hay hài kịch. Thế nên, cứ được mời đi diễn là mừng. Bởi vì mình còn có cơ hội kiếm cơm, vừa được thỏa mãn ước mơ được hát. Một ngày mà không hát tôi chịu không nổi, không được mời cũng tự hát cho mình nghe.

– Không sở hữu ngoại hình, nhan sắc của một cô đào cải lương. Chị gặp khó khăn ra sao trong những ngày đầu mới vào nghề?

– Ban đầu tôi mặc cảm lắm nhưng nghĩ lại nếu mình xấu hổ với cơ thể bố mẹ ban cho, khác nào mình bất hiếu với đấng sinh thành. Mà tôi cũng may mắn được trời thương, dù sắc vóc nhỏ con nhưng khi bước lên sân khấu, thần thái trong tôi bộc lộ khiến người ta quên đi hạn chế của mình.

Anh trai ᴄʜếᴛ, mẹ vào chùa lánh nạn

– NSƯT Kim Tử Long và NSƯT Vũ Linh nhận chị làm con gái nuôi ở thời điểm nào?

– Trong nghề này, người này thường gửi con cái cho người kia trông coi. Lúc tôi còn nhỏ, bố mẹ tôi bận dạy cho các anh chị lớn tuổi nên mẹ tôi có gửi tôi cho ba Kim Tử Long chăm nuôi. Sau này mẹ tôi đánh tiếng nhờ ba chăm sóc và ông nhận tôi làm con nuôi.

Đầu năm 2009, chú Thanh Hiệp tổ chức vở tuồng Mạnh Lệ Quân kỳ nữ ở rạp Trần Hưng Đạo, tôi được giao đóng vai Hoàng hậu, vợ của ba Vũ Linh. Nhưng may mắn cả 2 không diễn chung nên tôi đỡ sợ. Sau khi diễn xong, ba nắm tay tôi chào khán giả mà tôi run lập cập, không dám nhìn mặt ông. Cơ duyên đó giúp tôi trở thành con nuôi của ba.

– Có 2 người cha nuôi nổi tiếng, họ ảnh hưởng thế nào đến sự nghiệp của chị?

– Người thương thì bảo tôi may mắn, phải biết phấn đấu để không phụ lòng tình thương của 2 ba. Người ghét thì bảo tôi biết lựa ba quá. Từ ngày làm con của 2 ba, một đứa chuyên giả trai như tôi đã được ba Linh “bẻ tay bẻ chân” để làm đào trên sân khấu. Họ còn bảo tôi được 2 ba cõng trên vai.

Nhưng cả ba Linh và ba Long cũng chưa bao giờ có suy nghĩ trải thảm cho tôi đi. Tôi cũng biết nên không ỷ lại. Tôi học những tinh hoa từ cả 2 người ba nổi tiếng để cho mình con đường đi riêng biệt.

– Kim Tử Long giúp đỡ con gái nuôi tạo dựng tên tuổi trong nghề nhưng lại để con gái ruột Mai Ka tự lập. Điều này có khiến ảnh hưởng đến tình cảm của Bình Tinh và Mai Ka?

– Mai Ka đang làm việc tại sân khấu kịch Hồng Vân với sự giúp đỡ của NSND Hồng Vân, thầy Minh Nhí. Vì em ấy không theo con đường của ba Long nên được các cô chú khác giúp đỡ. Trong nghề này duyên kỳ lạ vậy đó. Tôi và Mai Ka thân với nhau như chị em ruột. Lúc tôi thi Sao nối ngôi, em sẵn sàng gác bỏ công việc để hỗ trợ chị hết mình.

Em có nói với tôi, đang muốn tham gia cuộc thi Cười xuyên Việt. Ba Long bảo thôi ba già rồi, mới dồn hết sức cho chị con, ba không còn kham nổi. Nhưng tôi nói em phải thi, có gì chị sẽ hỗ trợ em bằng tất cả sức của mình. Từ nhỏ đến giờ, tôi chưa bao giờ vắng mặt trong tiệc vui của nhà ba Long. Không chỉ Mai Ka, ba đứa em còn lại đều xem tôi như chị Hai.

Sau nhiều sóng gió trong đời, Bình Tinh cũng đã yên bề gia thất. Nhưng ông xã của cô lại không muốn xuất hiện vì sợ làm vợ ᴍấᴛ fan. Ảnh: Nguyễn Bá Ngọc

– Sau cái ᴄʜếᴛ của chồng và con trai, mẹ chị – nghệ sĩ kiêm soạn giả Bạch Mai đã không chịu nổi ƈú ʂốƈ này và nương nhờ cửa Phật. Chị giúp mẹ vượt qua giai đoạn khó khăn như thế nào?

– Gia đình tôi lúc đó tan nhà nát cửa. Ba mất cũng đã 10 năm, mẹ chỉ vừa nguôi nỗi nhớ ba thì lại bị thêm một ƈú ʂốƈ ᴋɪɴʜ ᴋʜủɴɢ. Mới Tết năm vừa rồi thôi, cả gia đình còn được đứng chung trên sân khấu với nhau, đùng một cái anh Chinh Nhân ɴɢấᴛ xỉᴜ, đưa vào bệnh viện thì người ta nói ʙệɴʜ ᴘʜổɪ. Tôi cứ ngỡ anh sẽ được điều trị và sớm trở về nhưng bệnh viện thông báo ʙệɴʜ của anh ở thời kỳ cuối, nghĩa là lâu nay anh giấu gia đình.

Từ lúc phát bệnh, chỉ 12 ngày anh đã đi. Anh tôi là con trai duy nhất trong nhà, bao nhiêu tình thương và kỳ vọng, mẹ đều đặt hết vào anh. Nên bà không chịu nổi ᴍấᴛ ᴍáᴛ to lớn này. Đáᴍ ᴛᴀɴɢ của anh, mẹ không có mặt vì ai cũng sợ bà sẽ đi theo. Tôi gạt nước mắt vì không thể khóc thêm được nữa, lo cho anh và cho mẹ. Sau khi anh qua đời, mẹ tôi vào chùa sống để cầu mong ba và anh siêu thoát.

Nhà tôi còn có 2 chị nhưng một chị bị bệnh, một chị đã lập gia đình. Lúc này anh trai tôi để lại cậu con trai, tôi thay anh chăm sóc thằng bé. Tôi cũng bắt đầu thay anh gánh vác đoàn cải lương truyền thống của gia đình. Nhưng cũng may, các cô chú bác trong nghề đã giúp đỡ tôi vượt qua giông bão cuộc đời.

– Chị chia sẻ niềm vui chiến thắng với mẹ thế nào?

Mẹ tôi năm nay đã ngoài 70 tuổi, giờ bà chỉ ở trong chùa, không màng đến thế sự nữa rồi. Tuần nào tôi cũng vào thăm mẹ và chuẩn bị sẵn đồ chay mang vào. Hôm được giải quán quân, tôi chạy vào chùa với mẹ ngay. Hai mẹ con khóc nức nở, mẹ cứ kêu lên: “Trời ơi, gần 30 năm rồi con gái tôi mới có chút thành quả với nghề”. Tôi biết mẹ khóc nhưng bà hạnh phúc vì những nỗ lực của tôi bao năm qua cuối cùng cũng được mọi người nhìn nhận.

Theo Zing News