NSƯT Kim Xuân nhớ thời cát-sê chỉ bằng tô phở, phải diễn hài kiếm sống

0
296

Khoảng những năm 80, đói khổ quá, nghệ sĩ Bảo Quốc thấy thương Kim Xuân và Hữu Châu, bèn lập một nhóm hài cho hai người tham gia.

Tuy nhiên, diễn hài được 3 – 4 năm chị lại khát khao trở về với chính kịch.

NSƯT Kim Xuân sinh ra trong gia đình có bố là một nghệ sĩ cải lương của đoàn hồ quảng Minh Tơ. Tuy nhiên, do giọng hát dù có hơi nhưng sức yếu nên chị không theo nghề của cha mà gắn bó với nghiệp diễn.

NSƯT Kim Xuân tham gia một lớp văn nghệ quần chúng ở trường Sân khấu – Điện ảnh. Hồi đó, cạnh trường Điện ảnh có Đoàn kịch Cửu Long Giang (tức Đoàn kịch Thành phố sau này) và ai học Sân khấu – Điện ảnh ra mà thi đỗ vào Đoàn kịch Cửu Long Giang là sự may mắn lớn lao. Và Kim Xuân đã nằm trong số những người may mắn ấy.

19 tuổi được tuyển vào đoàn, 20 tuổi nữ nghệ sĩ đã có vai chính đầu tiên trong vở “Tình ca” của đạo diễn Bạch Lan. Việc này đã trở thành một sự kiện, lần đầu tiên có một diễn viên trẻ được đứng trên sân khấu chính kịch đóng vai chính.

Khi làm nghề, chị là người may mắn, không chỉ ở Cửu Long Giang mà sau này về bất cứ đoàn kịch nào Kim Xuân cũng được ưu ái giao vai chính. Chị cũng được mời hợp tác trong những phim điện ảnh như: Lẵng hoa tình yêu, Mùi ngò gai, Dù gió có thổi…

Chị chia sẻ, ngày xưa, nhận được nhiều vai chính không có nghĩa là nhiều tiền. Nhiều nghệ sĩ đã bỏ nghề vì quá sợ cảnh nghèo đói. Chị nằm trong số ít người chịu khó bám sàn diễn, dù có lúc chị nghĩ tại sao mình dại dột đi theo nghề này.

NSƯT Kim Xuân nhớ thời cát-sê chỉ bằng tô phở, phải diễn hài kiếm sống - Ảnh 1.

Gia đình Kim Xuân không giàu nhưng chị thích mọi thứ từ từ nên không vội bỏ nghề. Khoảng những năm 80, đói khổ quá, nghệ sĩ Bảo Quốc thấy thương Kim Xuân và Hữu Châu, bèn lập một nhóm hài cho hai người tham gia.

Đó là cách nghệ sĩ Bảo Quốc giúp để đồng nghiệp không bỏ nghề. Kim Xuân là kiểu đào đẹp, chạy ra sân khấu nói vài câu rồi thôi, không biết diễn hài.

Chị đi diễn hài được 3-4 năm thì được tác giả kịch bản Huỳnh Phúc Điền và đạo diễn Hoàng Phúc mời tham gia một vở kịch dự Liên hoan sân khấu toàn quốc. Cầm kịch bản của cậu thanh niên mới có hai mấy tuổi, chị đọc một mạch và nhận lời luôn.

Thời đó đi diễn hài là kiểu “lấy ngắn nuôi dài”, trong khi ở sân khấu chính kịch, cát-sê một đêm diễn chỉ đủ ăn tô phở. Diễn chính kịch nghèo vậy thế nhưng vừa diễn hài được vài năm, kiếm được chút tiền nữ nghệ sĩ lại khát khao trở về chính kịch.

May sao, sau đợt hội diễn đó, sân khấu kịch 5B được nhiều người biết tới, có thêm sân khấu kịch Sài Gòn của Phước Sang, sân khấu kịch Idecaf của Huỳnh Anh Tuấn…, chị dần sống được với nghề.
NSƯT Kim Xuân nhớ thời cát-sê chỉ bằng tô phở, phải diễn hài kiếm sống - Ảnh 2.

Thời bao cấp được xóa bỏ, diễn viên có cơ hội nhận nhiều việc hơn, cả kịch lẫn phim. Những vai diễn trên màn ảnh của chị có một điểm chung là đậm chất Nam bộ.

Kim Xuân không tiêu cực khi nhìn nhận nghệ thuật nhưng chị vẫn thấy có không ít phim chạy theo thị hiếu rẻ tiền, bên cạnh những tác phẩm được coi là chỉn chu về tay nghề.

Thị trường phim hiện nay giống như vườn hoa, trong đó hoa có hương thơm rất ít, còn hoa có màu nhưng không hương lại nhiều. Nhưng chị tin, người làm nghệ thuật dễ dãi, chỉ tính toán làm sao cho có lời mà bất chấp tất cả thì họ sẽ bị mai một, sẽ sớm chìm ở đâu đó mà thôi.

Đa phần các nữ nghệ sỹ thường gặp nhiều khó khăn khi phải cân bằng giữa gia đình và sự nghiệp, trong khi chị lại chia sẻ rằng gia đình là nguồn động lực để chị thăng hoa trong sự nghiệp.

Hồi Kim Xuân còn trẻ, quãng mười chín, đôi mươi… ai hỏi điều gì là quan trọng, chị trả lời không đắn đo: “Nghệ thuật”. Lớn hơn chút nữa, ai hỏi điều gì là quan trọng, chị vẫn trả lời: “Nghệ thuật”.

Nhưng khi bước qua tuổi 30, trải qua bao cay đắng, ngọt bùi, có những lúc bị dồn đến chân tường, bị bủa vây với vô vàn khó khăn, chị nhận ra, chỉ có gia đình mới là “lời nói thật”, còn bất cứ sự ve vuốt nào từ bên ngoài cũng đều phải dè chừng.

Cuộc đời chị may mắn có gia đình hạnh phúc. Đổi lại, phần chị, ra ngoài làm việc, xong rồi bước vào nhà, đóng cổng lại thì là một người phụ nữ như bao người phụ nữ khác.
NSƯT Kim Xuân nhớ thời cát-sê chỉ bằng tô phở, phải diễn hài kiếm sống - Ảnh 3.

NSƯT Kim Xuân vừa được mời đảm nhận vai trò Đại sứ Lễ hội Áo dài 2019 tại TP.HCM.

Và chị cũng nghĩ mình đừng nên làm điều gì khác biệt, mà hãy bình đẳng với mọi người trong nhà kể cả đứa cháu nội còn ít tuổi. Triết lý sống của chị là “Nghệ sĩ, bất cứ ai có một gia đình thật sự thì sẽ thăng hoa trong sự nghiệp”.

Mới đây, nữ nghệ sĩ được Sở Du lịch TP. HCM mời đảm nhận vai trò Đại sứ Lễ hội Áo dài 2019. Lễ hội Áo dài TP. HCM dẽ diễn ra tại phố đi bộ Nguyễn Huệ từ 2/3 đến hết ngày 17/3.

NSƯT Kim Xuân bày tỏ: “Là người đồng hành cùng áo dài, quả thực tôi đã mặc áo dài suốt 40 năm. Tôi nhớ có những năm tháng mình tìm áo dài ở các trường học không ra, bây giờ thì cứ mỗi buổi chiều về thấy các em trong tà áo dài tung bay, những tà áo tung bay lúc tan trường như những cánh bướm rất là đẹp và điều đó làm tôi xúc động lắm”.

Ông xã kín tiếng 40 năm chở vợ đi diễn bằng xe máy của NSND Kim Xuân

“Chúng tôi đã  40 năm bên nhau nhưng chưa bao giờ tổ chức kỷ niệm ngày cưới vì tính ông xã tôi không thích phô diễn. Nhưng tôi thấy ấm áp và hạnh phúc vì những giá trị khác lớn hơn thế”, NSND Kim Xuân chia sẻ.

Ở tuổi 64, NSND Kim Xuân trông vẫn trẻ trung và miệt mài hoạt động nghệ thuật. Từ một cô gái 19 tuổi mê diễn xuất, đến nay bà đã đi diễn ròng rã 45 năm. NSND Kim Xuân được yêu mến ở cả hai mảng sân khấu kịch và truyền hình. Ghi dấu ấn mạnh với khán giả qua những vai diễn người mẹ tảo tần, đầy sức nặng về chiêu sâu trong tâm lý nhân vật.

NSND Kim Xuân bảo chị vui khi được làm nghề và được bên gia đình hạnh phúc có chồng hơn 40 năm đưa đón, yêu thương, người con trai hiếu thảo; một cô con dâu nhất mực khéo léo, một đứa cháu nội bụ bẫm, khôi ngô.

Ông xã kín tiếng 40 năm chở vợ đi diễn bằng xe máy của NSND Kim XuânĐóng ai á.c vẫn được khán giả thương

– Nhìn lại chặng đường hoạt động nghệ thuật gần 40 năm qua bà thấy mình đạt được điều gì?

Gần 40 năm làm nghề, cái tôi được nhiều nhất có lẽ là tình cảm của khán giả. Khi diễn ở sân khấu tiếp xúc trực tiếp tôi nhìn thấy rõ sự xuất hiện của mình khiến họ háo hức thể hiện trong những tràng vỗ tay, ánh mắt, cử chỉ. Có thể vì tôi diễn sân khấu kịch nhiều và cũng xuất hiện thường xuyên trên phim truyền hình nên khán giả thấy hình ảnh tôi trở nên quen thuộc, với một người quen bao giờ người ta cũng mở lòng hơn.

Tôi thấy khán giả thương mình. Thương ở đây hàm chứa nhiều thứ. Họ hiểu tôi và biết tôi sẽ chọn những vai diễn như thế nào, người ta chờ tôi trong sự háo hức trong sự thân thiện dù khi tôi hoá thân vào vai phản diện. Khán giả biết là vai phản diện nhưng họ thích thú đợi để xem miếng diễn, xem cách tôi xử lý vai diễn ấy như thế nào.

– Theo bà sự thích thú đó đến từ đâu?

Đôi khi tôi cũng khó lý giải vì sao mình được yêu thương đến vậy. Tình thương đó gần như là tình thân, như vai diễn bà Lan trong bộ phim Trói buộc yêu thương nhận được nhiều sự quan tâm của khán giả. Tôi đã rất cảm động khi khán giả bình luận rằng diễn xuất của Kim Xuân đỉnh quá đỉnh. Để nói về tình cảm của khán giả tôi dùng từ thương không sai, chỉ có thương mới dễ đồng cảm và thấu hiểu cho người diễn viên đến như vậy.

– Bà chia sẻ thêm về vai bà mẹ “chiêu trò” của mình?

Cái may trong nghiệp diễn của tôi là từng diễn nhiều vai cực khổ hơn bà Lan nhiều lắm. Khi nhận kịch bản để đọc tôi biết vai này sẽ rất cực nhưng tính tôi hay tự làm khó bản thân nên tự nhủ nếu mình có phải dày công cho nó, đôi lúc tưởng như là mình không làm được nhưng mình vượt qua được đó là sự thú vị.

Điều khác biệt của tôi với với vai diễn bà Lan đó chính là tôi là một người cực kỳ yêu gia đình. Mọi việc trong gia đình đều diễn ra theo tự nhiên, sự tôn trọng và quyền được thể hiện quan điểm giữa các thành viên trong gia đình đều bình đẳng như nhau. Ngay cả cháu nội tôi, người nhỏ nhất trong gia đình cũng được lựa chọn cách thể hiện quan điểm riêng.

– Là một người mẹ nổi tiếng, bà có bị áp lực?

Không! Cả gia đình tôi đều làm nghệ thuật, con dâu tôi là MC Thanh Phương, con trai là ca sĩ Huy Luân. Các con cũng là những người có tên tuổi và làm nghệ thuật nên rất thấu hiểu và thông cảm cho nhau. Hai vợ chồng Huy Luân thường xem kịch của mẹ diễn ở sân khấu. khi thưởng thức những nhân vật tôi hoá thân các con đều xem bằng sự tò mò.

Ông xã hơn 40 năm chở vợ đi diễn bằng xe máy

– Bà từng chia sẻ điều nuối tiếc nhất lại là gia đình, vì sao vậy?

Vì tôi dành nhiều thời gian cho diễn xuất. Đôi khi công việc cuốn tôi đi vài tuần, vài tháng. Nhưng theo nghiệp diễn ai cũng vậy thôi, chỉ có cách mình hy sinh thứ này để đổi lại thứ khác. Tôi hy sinh niềm vui cá nhân để đổi lại niềm vui của khán giả. Gia đình tôi hay tìm những dịp để sắp xếp đi chơi cùng nhau, những dịp ấy tuy hiếm hoi nhưng tràn đầy ý nghĩa.
Ông xã kín tiếng 40 năm chở vợ đi diễn bằng xe máy của NSND Kim Xuân
Ông xã kín tiếng 40 năm chở vợ đi diễn bằng xe máy của NSND Kim Xuân

– Vì sao bà và ông xã không sống cùng với gia đình con trai?

Đúng là vậy. Khi Luân và Phương có ý định ra ở riêng, vợ chồng tôi buồn lắm, buồn đến hơn nửa năm trời. Nhưng sau đó tôi mới nghĩ lại vì công việc của mọi thành viên trong gia đình đặc biệt quá. Phương có khi phải đi suốt 3 ngày, Luân có những ngày đi hát phòng trà đến 11-12 giờ đêm mới về. Có thời gian tôi đi quay phim suốt vài tháng liền. Tôi cũng hiểu rằng các con trẻ cần sự tự do, sự riêng tư. Tôi hồi trẻ cũng vậy, có một mơ ước là được ra riêng.

– Điều đó có khiến gia đình bà trở nên xa cách không?

Vợ chồng Luân cũng ở gần, chưa đến 5 phút đi xe. Các con tuy ra ở riêng nhưng không hề xao nhãng trong việc thăm nom và chăm sóc cha mẹ. Đôi khi tôi chỉ hơi buồn vì mình nghĩ một gia đình cần đầy đủ và trọn vẹn. Nhưng mà nghiệm ra chính tôi là người bỏ nhà đi nhiều nhất.

Ông xã kín tiếng 40 năm chở vợ đi diễn bằng xe máy của NSND Kim XuânNSND Kim Xuân cùng ông xã và cháu.

– Hiện ông xã vẫn là người đưa đón bà chứ?

Suốt bấy nhiêu năm chung sống, ông xã là người chở tôi đi diễn và đón về bằng xe máy. Tôi thấy 40 năm mình ở cạnh một người đàn ông, đúng thật là không phải lúc nào cũng vui đâu, nhưng tôi nghĩ sẽ đến một lúc nào đó về già trên chiếc giường mình nằm sẽ chỉ còn một mình mình, điều đó thật kinh khủng. Nên lúc nào tôi cũng thấy thương gia đình, thấy mình đã có được hạnh phúc hơn rất nhiều người, đang được chồng, con thương hãy vui với điều đó. Hạnh phúc cũng không phải lúc nào cũng tràn đầy!

– Người ta nói giữa mẹ chồng và nàng dâu thường có khoảng cách, con dâu trong mắt bà là người như thế nào?

Tôi mừng vì có Thanh Phương là con dâu. Tôi đã từng làm con dâu trong một gia đình người Huế hai mươi mấy năm và tôi đã học được rất nhiều thứ. Khi tôi có con dâu tôi nghĩ rằng tất cả nàng dâu đều phải trải qua tuổi thanh xuân ở nhà chồng, bất hạnh hay sung sướng là hoàn toàn do cách mình sống. Không hiểu sao con dâu hiện tại chăm sóc gia đình y hệt như tôi thời trẻ. Tôi thấy gia đình tôi mỗi người đều hiểu nhau rất nhiều, hiểu nhiều lắm. Trong mỗi chuyến đi chơi cùng gia đình Thanh Phương như con nít vậy, Phương vui lắm, mà ánh mắt tôi thấy tràn đầy ở trong đó sự hạnh phúc.

Ông xã kín tiếng 40 năm chở vợ đi diễn bằng xe máy của NSND Kim XuânTôi sợ người ta hỏi bao giờ tôi nghỉ hưu

– Khán giả khen bà “gừng càng già càng cay” diễn hay hơn cả khi ở độ thanh xuân. Dường như với NSND Kim Xuân nghệ thuật cũng học không ngừng?

Chú Đào Mộng Long lúc chú 70 tuổi chú diễn mà khiến tôi nổi da gà. Xin nói với nghệ sĩ không có tuổi nếu như có tài năng thật sự còn sức khoẻ vẫn còn hoạt động được. Tôi sợ người ta hỏi bao giờ tôi nghỉ hưu. Người nghệ sĩ làm nghề sẽ không phụ thuộc tuổi tác đâu nếu như còn sức diễn. Người nghệ sĩ muốn giỏi phải mở lòng, xem phim, xem tư liệu để biết nhiều thứ hơn không chỉ ở trong nghệ thuật mà còn ở cả cuộc sống nữa. Những nét diễn của những năm 1990 so với năm 2000 khác nhau. Học là điều tất yếu để phát triển và làm nghề, với nghề diễn chẳng khác gì văn ôn võ luyện.

– Nhưng có những người chẳng học hành diễn xuất mà vẫn nổi tiếng sau một vai diễn…

Theo tôi nhiều trường hợp nổi tiếng những không phải là diễn viên thực sự. Trong điện ảnh tôi nhìn thấy điều đó. Có những trường hợp cực kỳ hợp vai và giành rất nhiều giải thưởng trong và ngoài nước nhưng qua những vai khác người đó không biết diễn nên tôi không coi họ là diễn viên. Người diễn viên phải là người biết hoá thân cho tất cả những nhân vật mình đảm nhận.

– Bà nhận xét gì về dàn diễn viên trẻ hiện nay và có lời khuyên gì cho họ?

Các bạn giỏi lắm, ai cũng giỏi hết, mỗi người một vẻ và rất chịu khó. Tuy nhiên bây giờ có quá nhiều việc để làm nên các bạn phải lựa chọn việc nào là việc chất lượng và ngày càng làm tên tuổi mình trở nên hay hơn. Ở tuổi này tôi vẫn dành 3 tiếng đồng hồ mỗi ngày để đọc sách, nếu quá bận rộn tôi đọc sách ngắn trên điện thoại, nghe sách nói, đọc nghững truyện ngắn của Nguyễn Ngọc Tư, xem phim Mỹ, Hàn… tôi xem phim dữ lắm. Tuổi tôi còn làm được như vậy mong các bạn trẻ phải nhiều sức hơn tôi.

Mâu thuẫn khiến NSND Kim Xuân và chồng giận nhau nhiều năm

NSND Kim Xuân cho biết, kinh tế chính là nguyên nhân chi phối hạnh phúc gia đình, nghề nghiệp và gia đình là mâu thuẫn lớn nhất của nữ nghệ sĩ.

Trong tập 19 chương trình Chuyện cuối tuần với chủ đề Giữ lửa tình yêu trong hôn nhân,NSND Kim Xuân đã chia sẻ những câu chuyện gia đình của chính mình.

NSND Kim Xuân chia sẻ, vấn đề kinh tế chính là nguyên nhân chi phối hạnh phúc gia đình khi có dấu hiệu đi xuống và cần phải được “thổi lửa”. Trong giai đoạn những năm 80-90, khi nghệ thuật không có nhiều cơ hội, cô chỉ có công việc ở duy nhất một sân khấu. Khi có ý định sinh con, NSND Kim Xuân phải cân nhắc rất nhiều bởi sẽ mất từ 3,5 năm để chăm con và vai chính sẽ bị mất vào tay người khác. Nếu sinh liền 2 đứa sẽ mất tổng cộng 7 năm và coi như nghiệp diễn viên cùng thu nhập sẽ mất hết.

Mâu thuẫn khiến NSND Kim Xuân và chồng giận nhau nhiều năm
Vấn đề kinh tế chính là nguyên nhân chi phối hạnh phúc gia đình NSND Kim Xuân.

NSND Kim Xuân cho biết, những gia đình cùng lứa với cô thường chỉ sinh một con, vì thời đó làm một nghề không đủ tiền để nuôi sống gia đình. Với nữ nghệ sĩ, cô phải làm thêm công việc buôn bán quần áo ban ngày bên cạnh đam mê chính là diễn viên ở sân khấu kịch vào ban đêm.

Chồng cô ngoài thời gian làm công nhân viên chức thì tất cả đều dành cho việc chăm sóc con cái và đưa đón vợ đi diễn. Dù cuộc sống khó khăn đủ bề nhưng chưa bao giờ hai vợ chồng nghĩ tới chuyện ly hôn.

NSND Kim Xuân tâm sự, hạnh phúc hiện tại chính là những cố gắng vun đắp của cả hai vợ chồng: “Có những lúc mưa to gió lớn, nhà có “dột”, “gió” có thổi vào bạn sẽ bị lạnh nhưng cần biết rằng trong ngôi nhà ấy có hai người cùng chịu với nhau. Chúng ta cùng trải qua những “phong ba bão tố” thì sau này những “cơn gió” nhẹ thoảng qua cũng chỉ làm “mát” thôi chứ không đủ sức phá vỡ căn nhà ấy nữa”.

Mâu thuẫn khiến NSND Kim Xuân và chồng giận nhau nhiều nămNữ nghệ sĩ trân trọng hạnh phúc hiện tại do vợ chồng đồng lòng vun đắp.

Chia sẻ về vấn đề “thắp lửa” cho cuộc hôn nhân sắp “tàn”, nữ nghệ sĩ cho biết mâu thuẫn lớn nhất khiến hai vợ chồng cô phải mất nhiều thời gian để thấu hiểu và hâm nóng lại tình yêu là việc chị bỏ công việc ổn định ở đoàn hài Bảo Quốc để đến với một bến đỗ mới – sân khấu thể nghiệm 5B dù không nhận được thù lao. Giải thích cho quyết định táo bạo này, nữ NSND chia sẻ, vở Cõi tình của tác giả Huỳnh Phúc Điền khi ấy đã quyến rũ khiến chị chấp nhận cãi vã lớn với chồng để được diễn vở kịch này.

Sự việc này khiến hai vợ chồng NSND Kim Xuân giận nhau nhiều năm sau nhưng thành quả của quyết định táo bạo ấy khiến ông xã nữ diễn viên hiểu ra, mối quan hệ vợ chồng cũng bớt căng thẳng hơn. Với NSND Kim Xuân, gia đình và nghề nghiệp chính là mâu thuẫn lớn nhất trong đời sống hôn nhân của nữ nghệ sĩ.