NSND Thanh Tuấn: Nghe tôi và Lệ Thủy hát, 7.000 người mua vé, trải chiếu ngồi chờ

0
241

Nghệ sĩ cải lương Thanh Tuấn kể kỉ niệm thuở hàn vi cùng NSND Lệ Thủy. Dù mới U.30, nhưng tên tuổi của họ đã tạo nên sức hút kì lạ khiến hàng ngàn khán giả phải đổ xô mua vé.

NSND Thanh Tuấn kể kỉ niệm thuở hàn vi cùng NSND Lệ Thủy. /// Ảnh: Chụp màn hìnhNSND Thanh Tuấn kể kỉ niệm thuở hàn vi cùng NSND Lệ Thủy.

Không chỉ nổi tiếng khi song ca cùng NSND Minh Vương, “cô đào” Lệ Thủy còn gây tiếng vang khi kết hợp cùng NSND Thanh Tuấn. Cả hai để lại dấu ấn trong nhiều vở diễn kinh điển như: Mạnh Lệ Quân, Tây Thi Phạm Lãi, Mỵ Châu Trọng Thủy, Lỡ bước sang ngang… Tuy nhiên, ít ai biết rằng, cái tên Lệ Thủy – Thanh Tuấn trở nên ăn khách một cách hết sức tình cờ.

Chia sẻ về cơ duyên hợp tác cùng đồng nghiệp, NSND Thanh Tuấn kể trong chương trình Hồi ký Lệ Thủy: “Năm 1972, sân khấu Kim Chung có rất nhiều đoàn. Lệ Thủy đi bên đoàn 5 còn tôi đi bên đoàn 2. Tại rạp Olympic, ông bầu Long thường đưa các đoàn về hát thay phiên nhau. Trong đó, đoàn của hai chúng tôi là thường trực ở đó. Tôi còn nhớ ổng đưa tôi về hát tăng cường chung đoàn Kim Chung 5 với Lệ Thủy và anh Minh Phụng. Chúng tôi hát trong tuồng Người phu khiêng kiệu cưới. Đêm diễn đầu, tôi được Lệ Thủy giúp đỡ, chỉ đi ra đi vô, nhắc thoại cho tôi vì chưa nhuần nhuyễn”.

NSND Thanh Tuấn: Nghe tôi và Lệ Thủy hát, 7.000 người mua vé, trải chiếu ngồi chờ - ảnh 1

Thời trẻ xuân sắc của NSND Lệ Thủy

Nhiều năm đi hát, nam nghệ sĩ cải lương vẫn dành sự kính trọng và ngưỡng mộ đối với tài năng của đồng nghiệp. Ông Thanh Tuấn cho biết: “Tới giờ này, khó tìm được một Lệ Thủy thứ hai. Cô ấy có đặc thù riêng của mình. Về giọng ca thì đến giờ vẫn không có ai thay thế được. Cái mộc mạc, chân phương, hiền lành của một người đào hát, hiếm ai có được như Lệ Thủy. Trong giới, cô ấy sống rất tình cảm, hài hòa”.

Về phía mẹ Dương Đình Trí, bà cho biết lần đầu gặp NSND Thanh Tuấn đã bị lôi cuốn bởi giọng hát nội lực, ngọt ngào. Tuy nhiên, do ông là người gốc Quảng Ngãi nên phát âm khi hát đôi chỗ bị cứng, không rõ. Từ đó, nữ nghệ sĩ cứ thắc mắc, tò mò đến khi được bạn diễn giải bày thì bà mới nhận ra. Sau đó, cả hai được nhiều hãng đĩa mời thu âm và tên tuổi ngày càng được lan tỏa.

NSND Thanh Tuấn: Nghe tôi và Lệ Thủy hát, 7.000 người mua vé, trải chiếu ngồi chờ - ảnh 2

NSND Thanh Tuấn ôn lại kỉ niệm cùng NSND Lệ Thủy

Ngoài biểu diễn ở Sài thành, các đoàn cải lương còn đi khắp nơi để phục vụ bà con nông thôn. Nhớ lại kỉ niệm đi hát ở miền Tây với Lệ Thủy, giọng ca Lỡ bước sang ngang kể: “Khi đoàn Sài Gòn 2 đi miền Tây, tôi cùng Lệ Thủy và ê-kíp xuống hát ở ruộng không à, chỉ ở đó mới chứa nổi. Chiều 3-4 giờ là thấy bà con cầm ghế, cầm chiếu đến trải ngồi. Một đêm chúng tôi hát cho 5.000 – 7.000 người xem. Đoàn phải mở đến 3 phòng bán vé mới kịp cho khán giả mua. Ở nông thôn, chúng tôi diễn đến 5 đêm liền. Ra thành phố thì 7 đêm liền một tuần, ngày nào cũng cháy vé”.

Nhìn lại thời kì hoàng kim, NSND Thanh Tuấn bày tỏ biết ơn khi được đông đảo công chúng yêu mến. Ông cảm thấy tự hào khi cùng Lệ Thủy góp phần xây dựng và gìn giữ nền nghệ thuật cải lương. Đồng thời, nam nghệ sĩ cũng nhắn nhủ, mong thế hệ sau biết trân trọng và bảo tồn bộ môn độc đáo này.

NSND Thanh Tuấn: Hát cải lương quan trọng là giọng ca

Hơn 45 năm gắn bó với nghề, NSND Thanh Tuấn là danh ca có thể sáng tác, góp phần làm phong phú thêm cách thể hiện bài vọng cổ độc đáo

 Phóng viên: Ông đã có nhiều cống hiến xuất sắc trong sự nghiệp xây dựng và phát triển nền văn hóa nghệ thuật của dân tộc nói chung, sân khấu cải lương nói riêng, với dấu ấn sáng tạo trong cách thể hiện bài ca cổ. Để gọi là danh ca đúng nghĩa của bộ môn nghệ thuật này, theo ông, đòi hỏi tiêu chí nào?

 NSND THANH TUẤN: Hơn 45 năm theo nghề, 2 tiếng “danh ca” là áp lực lớn đối với tôi. Nó vừa là sự khẳng định của bản thân hướng tới cốt lõi của nghề nghiệp vừa là đòi hỏi phải luôn sáng tạo không ngừng. Nên từ một anh thợ đan mây tre lá, từ Đức Phổ, Quảng Ngãi vào Sài Gòn lập nghiệp, làm công để có bữa cơm qua ngày, tôi mon men dệt mộng làm nghệ sĩ. Có chất giọng thì phải biết biến nó thành nét riêng. Một danh ca có 3 tiêu chí: có sức lan tỏa, sáng lập trường phái và có số đông công chúng yêu mến. May mắn cho tôi là làm được cả 3 điều này.

. Nghe đâu ông từng bị coi là một anh kép ca hay nhưng không biết diễn khi mới vào nghề, ông đã phải đối mặt với điều đó như thế nào?

– Người trong nghề cứ mặc định hễ đào, kép xuất thân từ lò đào tạo của Đoàn Cải lương Kim Chung đều biết ca chứ không biết diễn. Phải thừa nhận tiêu chí chọn diễn viên của bầu Long là phải có giọng ca hay, từ đó đội ngũ tác giả thường trực của đoàn sáng tác kịch bản mới chăm chút từng câu vọng cổ cho từng người, vì vậy mới có những nghệ sĩ gạo cội như: Minh Cảnh, Minh Vương, Minh Phụng, Lệ Thủy, Mỹ Châu, Chí Tâm, Thanh Điền, Thanh Kim Huệ… Quan trọng là giọng ca, còn diễn xuất từng bước học thêm là được.

NSND Thanh Tuấn: Hát cải lương quan trọng là giọng ca - Ảnh 1.

NSND Thanh Tuấn và NSND Lệ Thủy trong vở “Tây Thi”. Ảnh: THANH HIỆP

. Làm sao để sân khấu cải lương có được một thế hệ vàng nghệ sĩ như thế hệ của ông?

– Khó lắm, nói đi cũng phải nói lại. Thế hệ diễn viên trẻ hôm nay không có cơ hội tắm mình trong dòng chảy những kịch bản sáng tác đậm chất thơ, văn học như thế hệ chúng tôi. Đời sống sàn diễn bị tác động bởi nhiều chiều: thị phần eo hẹp; nhiều bộ môn giải trí cạnh tranh; cơ sở vật chất xuống cấp; đội ngũ sáng tác mất dần; khán giả không tìm thấy mình trong vở diễn cải lương; dàn nhạc cổ bị loại trừ dần do nghệ sĩ thích hát nhạc thu sẵn, chưa kể đến nạn hát nhép… Nhưng trên hết vẫn là thiếu những chất giọng hay, lạ, có sự đầu tư, tìm tòi sáng tạo. Thế hệ chúng tôi may mắn, có được năng khiếu trời cho nhưng biết cách tìm lối đi riêng, trau chuốt, lả lướt trong cách thể hiện để bài vọng cổ, bài bản cải lương được thăng hoa một cách độc đáo, khiến khán thính giả say mê.

. Để có nguồn nhân lực đủ chuẩn cho sàn diễn cải lương, theo ông nên quan tâm đến vấn đề trọng tâm nào?

– Tìm kiếm chất giọng và nuôi dưỡng. Loại hình nghệ thuật nào cũng có đặc thù riêng trong cách khai thác, đầu tư. Như xiếc, tại sao người ta nuôi dưỡng mầm non, uốn nắn từ lúc nhỏ, để được định hướng. Nghệ thuật cải lương cũng rất cần quy trình: phát hiện, đầu tư, xây dựng tên tuổi gắn với một thương hiệu đoàn hát, đặt vào tác phẩm đỉnh cao, tạo sức lan tỏa.

Đào tạo nên một thế hệ vàng phải có chiến lược đồng bộ, có chế độ, chính sách ưu đãi rõ ràng.

NSND Thanh Tuấn: Hát cải lương quan trọng là giọng ca - Ảnh 2.

NSND Thanh Tuấn và NSND Bạch Tuyết trong vở “Trăng thề vườn Thúy”. Ảnh: THANH HIỆP

. Một trong những trăn trở hiện nay của các nhà quản lý văn hóa là tìm cách giữ gìn sức hấp dẫn của sân khấu truyền thống đối với khán giả trẻ. Để sàn diễn cải lương sáng đèn, ông cho rằng cần chú trọng yếu tố nào nhất?

– Giảm bớt những suất diễn miễn phí, thay vào đó dùng ngân sách cho việc đặt hàng các tác phẩm đỉnh cao. Phải tạo cơ hội để các đơn vị xã hội hóa phát huy nội lực mạnh của mình thông qua sự đặt hàng của nhà nước về dàn dựng tác phẩm mới. Bây giờ bán vé căng lắm, yếu tố ngôi sao đặt lên hàng đầu, một khi sàn diễn cải lương chưa nhận ra nội lực này thì vẫn đìu hiu. Để ngôi sao sân khấu cải lương tự bơi, tự tìm cách đánh bóng mình thông qua những sản phẩm trên mạng, đi hát đình, hát miễu thì quá phí phạm.

. Thế hệ của ông phần lớn đều ở tuổi hưu. Ông nghĩ sao về việc sân khấu sẽ dần vắng bóng những gương mặt gạo cội?

– Khi được mời diễn vở “Thầy Ba Đợi”, quy tụ nghệ sĩ 3 miền tham gia, tôi xúc động lắm. Vì quy luật “tre già măng mọc”, không thể khác đi được. Bây giờ hạnh phúc của tuổi về chiều là được đếm từng suất diễn. Tôi may mắn hơn là có sự ảnh hưởng từ thế hệ sáng tác giỏi nên bây giờ đem những tích lũy, trải nghiệm trong đời mà viết. Đời tôi là những thăng trầm nhưng đầy kiêu hãnh. Đó là chất liệu.

. Thành công trong sự nghiệp, lại có gia đình luôn ủng hộ, yêu thương và sát cánh, điều ông mong mỏi trong cuộc sống lúc này là gì?

– Có sức khỏe để tiếp tục cống hiến. Bây giờ, ngoài biểu diễn những chương trình chào mừng sự kiện, giao lưu văn hóa, tôi còn được mời làm giám khảo các cuộc thi tìm kiếm tài năng trẻ của sân khấu cải lương và dành thời gian sáng tác. Vợ con tôi luôn ủng hộ và sát cánh trên những nẻo đường mà tôi đã qua. Đó là điều hạnh phúc của người nghệ sĩ. Có gia đình bên cạnh thì có thêm lực để phấn đấu.

NSND Thoại Miêu: Tôi khóc trên livestream vì có người nói ‘hết thời nên bán hàng online

Trong giai đoạn dịch bệnh, NSND Thoại Miêu cùng Thoại Mỹ livestream vừa để bán hàng, vừa để gặp gỡ khán giả. Khi vướng phải bình luận trái chiều, bản thân bà không khỏi chạnh lòng.

Thoại Miêu là một nghệ sĩ cải lương gạo cội, ghi dấu ấn với khán giả bởi chất giọng ngọt ngào, sâu lắng /// Ảnh: TLThoại Miêu là một nghệ sĩ cải lương gạo cội, ghi dấu ấn với khán giả bởi chất giọng ngọt ngào, sâu lắng

Chia sẻ với Thanh Niên, nghệ sĩ Thoại Miêu cho biết trong giai đoạn dịch bệnh, các sân khấu đóng cửa nên bà và em gái Thoại Mỹ bán hàng online để kiếm thêm thu nhập. Vì vậy, cuộc sống nữ nghệ sĩ cũng tương đối ổn định “chứ không đến nỗi lắm”. “Trong tình hình hiện nay, tôi và gia đình hạn chế ra ngoài, tuân thủ quy định của nhà nước. Tôi ở nhà được nhiều khán giả yêu mến gửi lương thực. Trong gia đình mấy chị em có gì cũng chia sẻ nhau. Dịch bệnh này hạn hẹp hơn so với những lúc bình thường, nhưng đây là tình hình chung, người ta sao thì mình như vậy”, giọng ca cải lương bộc bạch.

Chia sẻ thêm về việc được khán giả gửi tặng lương thực, Thoại Miêu tâm sự điều đó khiến bà cảm thấy ấm lòng. Bởi lẽ: “Những lúc như vậy tôi mới thấy mình là người nghệ sĩ cũng được khán giả trân quý, dành nhiều tình cảm. Khi nhận được món quà của khán giả gửi đến, tôi rất xúc động vì mọi người vẫn nghĩ đến và san sẻ yêu thương với tôi”.

NSND Thoại Miêu: Tôi khóc trên livestream vì có người nói ‘hết thời nên bán hàng online’ - ảnh 1

Thoại Miêu tâm sự bản thân thấy nhớ nghề, nhớ sân khấu nên vừa livestream bán hàng, vừa hát tặng khán giả

Giọng ca 68 tuổi bộc bạch bà nhớ sân khấu da diết, đặc biệt là trong giai đoạn này. Vì vậy, những lúc livestream bán hàng online, bà cùng em gái Thoại Mỹ hát tặng người hâm mộ. “Bây giờ tôi đâu có gì đâu, chỉ có lời ca tiếng hát nên có dịp này, tôi tri ân với khách hàng, khán giả đã yêu thương ủng hộ hai chị em. Việc được hát là một niềm vui, động lực để mình đỡ buồn hơn trong thời điểm dịch bệnh như hiện tại”, NSND Thoại Miêu cho hay.

Nữ nghệ sĩ trải lòng khi bà bán hàng online, nhiều khán giả hiểu nên thông cảm, ủng hộ. Tuy nhiên, cũng có những người dùng lời lẽ nặng nề khiến Thoại Miêu cảm thấy chạnh lòng. Tuyết Mai trong vở Cây sầu riêng trổ bông chia sẻ: “Tôi và Thoại Mỹ khóc ngay trên livestream. Có lần tôi bán hàng, một khán giả bình luận rằng nghệ sĩ già, hết thời nên bán hàng online. Ban đầu tôi cũng lướt qua, nhưng sau đó nghe nó thấm nên khóc luôn. Rồi hai chị em tự an ủi nhau. Có nhiều khán giả theo dõi cũng động viên chúng tôi đừng buồn vì “miễn bán hàng trong sạch là được, chứ có làm gì sai trái đâu”. Tôi thấy chỉ có một người nói như vậy, còn bao nhiêu người vẫn thương mến nghệ sĩ nên đó cũng là cái động viên cho tôi”.

NSND Thoại Miêu: Tôi khóc trên livestream vì có người nói ‘hết thời nên bán hàng online’ - ảnh 2

Nữ nghệ sĩ xúc động khi nhiều khán giả yêu thương, gửi đồ ăn cho bà trong những ngày giãn cách

NSND Thoại Miêu thừa nhận sau lần đó, tối bà nằm suy nghĩ và thấy buồn lòng. Thế nhưng giọng ca cải lương nói thêm: “Tôi thấy đời mình đâu biết làm gì ngoài ca hát. Hồi trước, thấy người ta làm cái này, cái kia thì cũng muốn làm để dự trữ cho tương lai. Nhưng làm đâu cũng thất bại nên tôi nghĩ ông trời chỉ cho mình mỗi nghề hát, đừng bon chen gì nữa. Nhưng trong lúc này, sân khấu cải lương không sáng đèn được thì mình phải làm gì đây. Tôi cũng lớn tuổi rồi, đâu biết làm gì nên mới nghĩ đến chuyện bán hàng online. Tôi thấy đó cũng là cách phục vụ khán giả chứ đâu làm gì sai mà gọi là hết thời hay còn thời”.

Cũng theo lời nữ nghệ sĩ, khi bán hàng online, ngoài việc có thêm thu nhập, bà cũng có cơ hội được gặp gỡ và hát cho khán giả nghe. Điều đó khiến NSND Thoại Miêu thấy vui hơn, đỡ nhớ nghề, nhất là trong giai đoạn dịch bệnh như hiện tại. “Đôi lúc tôi chạnh lòng vì một hai ý kiến nói này nói nọ. Buồn thì có buồn nhưng bù lại vẫn có người thương, an ủi, động viên tôi. Tôi thấy đó chỉ là một hai người nghĩ sai về mình thôi, còn các khán giả khác vẫn yêu thương, quý trọng mình thì mình đâu thể để cái buồn đó ảnh hưởng đến mình. Thế nên tôi với Thoại Mỹ nhắc nhau rằng mình làm gì đúng với lương tâm, không ảnh hưởng ai thì mình cứ làm”, NSND Thoại Miêu bày tỏ ý kiến.