NSND Lệ Thủy, Minh Vương và đồng nghiệp đoàn Kim Chung nhớ Hề Sa

0
173

Trong ký ức của người ở lại, nghệ sĩ Hề Sa có tài năng đặc biệt, đam mê với nghề và là người rất hiền lành, hòa nhã.

NSND Lệ Thuỷ gắn bó với nghệ sĩ Hề Sa khi cả hai làm việc ở đoàn Kim Chung 5. Khi đó, nghệ sĩ Hề Sa đã nổi tiếng, là một trong những trụ cột của đoàn.

“Mỗi đoàn có thể có nhiều đào, kép chính nhưng danh hài chỉ có một. Mỗi lần xuất hiện trên sân khấu, anh đều khiến khán giả cười sảng khoái, đã tai với giọng hát rất riêng, lạ, vừa nghe đã thích. Có lẽ, sau này khó kiếm được chất giọng như thế”, NSND Lệ Thủy tâm sự.

Nghệ sĩ Hề Sa rất hiền, sống chan hoà nên rất được lòng anh em trong đoàn. Nhưng khi có chuyện, ông sẵn sàng đứng lên để bảo vệ mọi người. Nghệ sĩ Lệ Thuỷ vẫn nhớ những lần đoàn đi diễn nhưng bị người xấu đến làm khó dễ sau đêm diễn, nghệ sĩ Hề Sa luôn đứng đầu, tập hợp anh em hậu đài để bảo vệ mọi người. Những kỷ niệm đó với bà không thể nào quên.

Nghệ sĩ Hề Sa qua đời vào rạng sáng 25/12, sau thời gian dài trị bệnh

Nghệ sĩ Hề Sa rất mê hát. NSND Lệ Thuỷ cho biết cách đây vài tháng vẫn còn được nghe ông hát. Hoặc trong những dịp cuối năm họp mặt tại nhà bà, ông đều có mặt để góp vui. “Anh ấy ra đi khiến mọi người trong đoàn Kim Chung đều tiếc nuối. Biết rằng cuộc đời khó tránh khỏi chuyện ly biệt, đặc biệt khi chúng tôi ai cũng đã lớn tuổi, nhưng vẫn không thể tránh được cảm giác đau lòng. Mấy lần trước gặp, tôi đều mong anh thật khoẻ để tiếp tục hát. Nhưng đến nay, khi bệnh tật khiến anh đã chịu quá nhiều nỗi đau thì sự ra đi này cũng là bình an cho anh”, nữ nghệ sĩ tâm sự.

NSND Minh Vương từng có thời gian hoạt động chung với nghệ sĩ Hề Sa tại đoàn cải lương Kim Chung. Vì hai màu sắc khác biệt nên họ ít có cơ hội hợp tác với nhau. Nhưng giọng ca đặc biệt của nghệ sĩ Hề Sa luôn khiến nghệ sĩ Minh Vương ấn tượng.

“Có thể nói, sau anh Văn Hường thì Hề Sa là người có màu sắc đặc biệt như thế. Giọng anh ấy nghe thấy đã vui, lại hát được cao, dài. Chưa cần gặp mặt, chỉ cần nghe giọng đã biết đó là Hề Sa. Đi theo trường phái của Văn Hường nhưng Hề Sa cũng tạo được dấu ấn rất riêng. Anh ấy đã từng là một ngôi sao nhờ màu sắc đặc biệt của mình”, NSND Minh Vương chia sẻ.

Năm 1970, nghệ sĩ Hề Sa rời đoàn Kim Chung để thành lập gánh hát riêng. Từ đó, ông và NSND Minh Vương ít có cơ hội gặp mặt. Họ thi thoảng gặp nhau trong những lần đi diễn ở tỉnh. NSND Minh Vương bảo bao nhiêu năm nghệ sĩ Hề Sa vẫn luôn hiền lành, gần gũi. Ông cũng rất hài hước nên thường mang tiếng cười cho mọi người.

NSND Lệ Thuỷ và NSND Minh Vương từng có thời gian gắn bó với nghệ sĩ Hề Sa tại đoàn Kim ChungNSND Lệ Thuỷ và NSND Minh Vương từng có thời gian gắn bó với nghệ sĩ Hề Sa tại đoàn Kim Chung

Thời gian trước, nghe tin nghệ sĩ Hề Sa gặp nguy kịch, NSND Minh Vương và một số bạn bè đã liên hệ với nghĩa trang Bình Dương để chuẩn bị nơi an nghỉ cho ông. Nhìn lại cuộc đời của nghệ sĩ Hề Sa khiến NSND Minh Vương cũng thương xót, bởi ông mê nghề, nhiệt huyết nhưng cuối đời lại sống khá chật vật.

NSƯT Thanh Điền cũng rất ấn tượng về giọng ca độc, lạ của nghệ sĩ Hề Sa. Phần lớn mọi người biết đến ông với việc ca hề, nhưng nghệ sĩ Thanh Điền bảo Hề Sa hát kép mùi cũng rất hay.

Sự mê nghề, nhiệt huyết với việc làm bầu gánh của đàn anh khiến nghệ sĩ Thanh Điền nhớ mãi. “Những năm cải lương đi vào khó khăn, anh ấy vẫn cố trụ. Có một lần đoàn diễn ở An Giang, không đủ chi phí để lo cho anh em. Anh ấy dựng vở Quỷ kiếm sầu để chiêu mộ khách xem. Tôi ở Sài Gòn nên cũng không biết. Một hôm, anh ấy bất ngờ ghé nhà vào giữa trưa nhờ tôi giúp đỡ. Tôi hơi bất ngờ, nhưng cũng nhận lời đi An Giang để diễn trong tối đêm đó vì vé đã bán, đã quảng cáo rầm rộ. Diễn xong, tiền thu không được bao nhiêu. Tôi góp thêm một chút để hỗ trợ anh ấy. Tình nghệ sĩ là lúc hoạn nạn khó khăn nhưng không bỏ nhau”, ông chia sẻ.

Về sau, khi nghệ sĩ Hề Sa dừng nghiệp làm bầu gánh, họ thường đi tỉnh diễn chung. Nghệ sĩ Thanh Điền vẫn luôn lưu giữ hình ảnh người anh hiền lành, với nụ cười rất duyên, chất giọng rất đặc biệt.

Nghệ sĩ Thanh Điền nhớ mãi tính cách hiền lành của nghệ sĩ Hề Sa - một người hết mực yêu nghề hátNghệ sĩ Thanh Điền nhớ mãi tính cách hiền lành của nghệ sĩ Hề Sa – một người hết mực yêu nghề hát.

NSND Bạch Tuyết tiết lộ lời dạy của ‘má Bảy’ Phùng Há lúc sinh thời

NSND Bạch Tuyết tiết lộ lời dặn dò của NSND Phùng Há trước lúc cố nghệ sĩ qua đời. Đồng thời, bà cũng hé lộ cuộc sống giữa tình hình dịch bệnh.

NSND Bạch Tuyết kể kỉ niệm với NSND Phùng Há /// Ảnh: Chụp màn hìnhNSND Bạch Tuyết kể kỉ niệm với NSND Phùng Há

Dù đã ở tuổi “thất thập cổ lai hy” nhưng NSND Bạch Tuyết vẫn kiên trì hoạt động nghệ thuật. Đáng chú ý, bà còn góp mặt trong nhiều chương trình truyền hình thực tế với vai trò giám khảo. Tiết lộ về sự việc, nữ nghệ sĩ cho biết đây là cơ hội để bà tiếp cận với tư duy nghệ thuật của người trẻ cũng như truyền cảm hứng đến họ.

NSND Bạch Tuyết tiết lộ lời dạy của 'má Bảy' Phùng Há lúc sinh thời - ảnh 1

NSND Bạch Tuyết ngồi ghế nóng ‘Trời sinh một cặp’

Một trong những chương trình nữ nghệ sĩ ngồi ghế nóng gần đây là Trời sinh một cặp. Dù chỉ xuất hiện trong hai tập nhưng bà khiến khán giả và người hâm mộ vô cùng thích thú. Gameshow này hiện đang được kỳ vọng sẽ “làm nên chuyện” khi vừa vào top 5 đề cử cho hạng mục Chương trình giải trí ấn tượng của VTV Awards 2021.

Góp mặt trong thành công của chương trình, NSND Bạch Tuyết bộc bạch: “Đây là công sức của một tập thể hàng trăm con người cùng nhau “hiệp lực”. Thông qua chương trình, tôi được tiếp cận sát sườn hơn với thế hệ ca sĩ tiếp nối. Tôi cảm nhận rõ hơn về tính sáng tạo, năng động của nghệ sĩ trẻ. Đặc biệt là lòng nhiệt thành và yêu nghề của các bạn”.

NSND Bạch Tuyết tiết lộ lời dạy của 'má Bảy' Phùng Há lúc sinh thời - ảnh 2

‘Trời sinh một cặp’ là chương trình âm nhạc hiện đang được yêu thích

Chưa dừng lại ở đó, bà còn gây bất ngờ khi tiết lộ lời dạy của “má bảy” Phùng Há lúc sinh thời. Đây là bài học bà luôn ấp ủ, tự nhắc nhở chính mình khi làm nghề. Giọng ca Má hồng phận bạc chia sẻ: “Ngày xưa khi má Bảy (NSND Phùng Há) dạy tôi, má từng nói: “Con đừng nghĩ khi má dạy con, chỉ mình con được nhận. Mà má cũng được nhận từ con, đó là sự tươi mới của tuổi trẻ…”. Chính vì thế, khi làm giám khảo, tôi thấy mình rất may mắn vì không chỉ được truyền đạt kinh nghiệm mà còn nhận được năng lượng tích cực, sự nhiệt huyết của thế hệ nghệ sĩ 4.0”.

Trước tình hình dịch bệnh, mọi hoạt động nghệ thuật – giải trí bị tạm hoãn, NSND Bạch Tuyết cho biết cuộc sống của mình bị ảnh hưởng không nhỏ. Tuy nhiên, bà vẫn duy trì lối sống lạc quan, tích cực tu tập và bằng lòng với hiện tại. “Giờ đây, tôi hiểu rõ quy luật của đất trời, tìm lại chính mình và cảm thấy an yên trong từng hơi thở. Đặc biệt, tôi luôn biết ơn mỗi ngày vì được sống”, nữ nghệ sĩ nói. Bà cũng hi vọng thời gian tới, tình hình dịch bệnh được kiểm soát để người dân có cuộc sống ổn định.

Thăng trầm đời giọng ca vọng cổ hơi dài Châu Thanh

Nghệ sĩ Châu Thanh: “Tôi thèm được khán giả… chửi rủa trên sân khấu”

Châu thanh thời trẻ

Nghệ sĩ Châu Thanh tên thật là Trần Tuấn Kiệt, được khán giả nhớ đến bởi chất giọng trầm ấm và cách vào vọng cổ hơi dài.

Nghệ sĩ Châu Thanh kể, lúc còn nhỏ, ông chưa một lần dám nghĩ mình sẽ trở thành nghệ sĩ hát cải lương, dù máu nghệ sĩ lúc nào cũng “sục sôi”. Gia đình thuần nông, nhà đông anh em nên cái nghèo cứ đeo bám mãi không dứt. Tuổi thơ nghệ sĩ Châu Thanh gắn liền với đói rét. Quần áo đều được mẹ xin nên cái thì quá ngắn, cái lại quá dài. Ăn không đủ no, áo mặc không đủ ấm.

Thế nhưng, tố chất nghệ sĩ của Châu Thanh sớm bộc lộ. Sau mỗi mùa cấy lúa, ông lại đến từng nhà xin việc làm rồi hát góp vui. Ông nói: “Lúc đó, tôi nghĩ đơn giản lắm. Tôi cứ nghĩ, mình hát nếu họ nghe được thì sẽ được mời ở lại ăn cơm, đỡ được một bữa và nhường lại cơm gia đình cho em út”. Niềm đam mê ca hát sống dậy trong ông từ đó. Thế rồi, niềm đam mê ấy lớn thêm lên sau mỗi lần ông nghe cải lương trên radio.

Nhưng, đói nghèo đeo bám mãi không buông, cha mẹ ông ngày một già đi, những đứa em còn quá nhỏ và ông không đành lòng để các em chịu khổ như mình. Vì vậy, dù rất yêu hát, khát khao được hát, ông vẫn phải quyết định chôn giấu ước mơ cùng nỗi đau quặn thắt. Thế nhưng, dường như nghề hát đã chọn ông để nâng tầm những vở cải lương tưởng chừng đã trở thành huyền thoại.

5 năm luyện ca hơi dài

Thời còn ở quê, Châu Thanh đã thích và hay bắt chước theo kiểu ca hơi dài của nghệ sĩ Giang Châu.

Khi vào đoàn Sài Gòn 2, anh được cậu khuyến khích theo trường phái này. Anh kể: “Phải mất 5 năm luyện tập tôi mới ca cho ra được kiểu vọng cổ hơi dài! Tôi tập ngồi thiền, tập hít thở để lấy hơi, thở chậm theo kiểu con rùa lấy hơi dài.

Tôi tự chế ra kiểu vừa chạy bộ, đánh võ vừa hát. Phải tập thể thao để có sức khỏe, không có sức khỏe là không hát kiểu này được. Hút thuốc, uống rượu từ từ tôi cũng bỏ hết”.

Không muốn mình là bản sao mờ nhạt của những danh ca đi trước như Minh Cảnh, Tấn Tài, Thanh Tuấn, Giang Châu…, anh bắt đầu khai phá cách ca vọng cổ hơi dài theo kiểu riêng của mình với sự chỉ dạy tận tình của các nghệ sĩ: NSND Diệp Lang, NSND Lệ Thủy, NSƯT Thanh Điền, Thanh Kim Huệ…

Thường khi hát phong cách này, cuối câu vọng cổ người ta bị hụt, xuống thấp, còn Châu Thanh chọn cách vút cao lên gần cuối để tạo chú ý rồi mới kết thúc câu vọng cổ.

Thay vì ca bình thường, đều đều, anh bẻ nhịp, lạng lách và luyến láy khiến câu vọng cổ điệu đàng, sinh động, lạ tai người nghe hơn.

NSND Lệ Thủy từng tấm tắc khen: “Kiểu ca này phải gọi là trường phái ca vọng cổ hơi dài Châu Thanh. Có biến tấu, làm mới nhưng vẫn nằm trong quỹ đạo bài vọng cổ, không chệch nhịp nhàng!”.

Còn NSND Bạch Tuyết trong lần gặp Châu Thanh ở cuộc thi Sao nối ngôi đã thân tình: “Bạn này thông minh lắm nha. Biết cách sắp xếp nhịp nhàng, sáng tạo để khi ca câu vọng cổ người nghe thấy đã tai!”.

Soạn giả Đăng Minh nhận xét: “Châu Thanh ứng dụng rất tốt nhịp 128 trong cách ca vọng cổ. Muốn ca được như Châu Thanh rất khó, cũng bẻ câu, bẻ nhịp, chồng hơi, lạng lách nhưng không có cách nào ngọt bằng Châu Thanh.

Ca hơi dài mà không khéo sẽ đều đều như tụng kinh, nuốt chữ và sai nhịp, còn Châu Thanh hay ở chỗ hát rất tròn vành rõ chữ và lạng lách cỡ nào cũng không sai nhịp!

Hồi những năm 1980 – 1990, Châu Thanh là tên tuổi nổi bật, anh hát tuồng nào cũng đông khán giả, một hãng đĩa VN thấy vậy đã ký độc quyền và anh hát chính trên 100 chương trình ở đây!”.

Quất một hơi Châu Thanh

Trong những lần về diễn ở miệt vùng quê, Châu Thanh nghe mấy ông nhậu hối nhau: “Quất một hơi Châu Thanh đi!”.

Anh ngạc nhiên thắc mắc thì họ cho biết câu đó có ý nghĩa kêu bạn nhậu làm một hơi dài cho hết sạch ly rượu, mà làm một hơi mới thấy… phê, phê như nghe hết một câu vọng cổ Châu Thanh hát!

10 năm tình cũ

Châu Thanh lập gia đình với nghệ sĩ Ngọc Huyền (sau này NSND Lệ Thủy đặt nghệ danh cho chị là Ngọc Huyền Châu để tránh nhầm lẫn với nghệ sĩ Ngọc Huyền nổi tiếng ở lĩnh vực tuồng cổ) khi cả hai còn khá trẻ, anh 23 tuổi, chị mới 19.

Chị vốn là tiểu thư xinh đẹp. Châu Thanh mang mặc cảm con nhà nghèo, lại ở rể nhà vợ. Lúc nào anh cũng khắc khoải trong lòng về gia cảnh nghèo túng ở quê, mong muốn lo cho cha mẹ cuộc sống ổn định, nhà cửa đàng hoàng.

Thế nhưng cô tiểu thư lại vô tình không để ý, rồi mâu thuẫn xảy ra họ chia tay khoảng năm 1986, khi cô con gái thứ hai vừa tròn 1 tuổi. Chia tay, Châu Thanh nuôi cậu con trai lớn, còn cô con gái thứ hai sống với mẹ.

Cũng có vài mối tình đi qua cuộc đời Châu Thanh. Anh gá nghĩa với một Việt kiều rồi người ta muốn anh đi Mỹ nhưng anh trù trừ.

Trong quãng thời gian gián đoạn vợ chồng, nghệ sĩ Ngọc Huyền Châu không muốn cho con gái gặp cha. Thế nhưng cô bé Châu Ngọc Linh vẫn rất nhớ cha, em lén để dành tiền mua trái cây vô chùa thắp nhang cầu Phật trời phù hộ cho cha quay về.

Cứ thấy báo nào đăng hình cha là em lén mua rồi đem ra ngắm mỗi khi nhớ. Mãi đến khi Ngọc Linh 10 tuổi, trong sinh nhật của mình, em xin mẹ được mời ba đến dự. Gặp lại người cũ tự nhiên Châu Thanh bồi hồi, xao xuyến! Anh lên kế hoạch… hẹn hò lại với chị.

Anh rủ chị đi ăn kem rồi vờ hỏi: “Lúc này có ai chưa?”. Chị liếc xéo, bâng quơ: “Chưa, nhưng tại vì tôi không gặp người hạp ý chứ không phải tôi chờ anh!”.

Thời gian đó, Châu Thanh lại liên tiếp bị bệnh phải nhập viện. Thấy không ai chăm sóc anh, vậy là chị quày quả vô bệnh viện. Không túng thiếu nhưng Châu Thanh vờ hỏi… mượn tiền để dò ý vợ.

Thấy chị lật đật đi gom tiền về đưa cho mình, Châu Thanh biết rằng trái tim nàng vẫn còn chờ người cũ, vậy là anh tự tin… tổng tấn công. Thuyền lại về bến cũ.

Năm 1996, chị sinh thêm cho anh con gái Ngọc Tiên, ít năm sau là cậu con trai Châu Bảo. Câu chuyện 10 năm tình cũ của Châu Thanh nghe cứ như cuốn phim quay chậm…

Năm 2014, cả gia đình nghệ sĩ Châu Thanh sang Mỹ định cư. Thế nhưng, đã quen với ánh đèn sân khấu, quen với tiếng vỗ tay của khán giả, quen với món canh chua, cá kho tộ quê nhà nên: “Ở bển hoài, vợ chồng tôi đâu chịu nổi nên cứ vài tháng ở Mỹ, vài tháng lại về VN.

Căn nhà cũ ở Q.8 chúng tôi vẫn giữ nguyên. Được cái khán giả miền Tây còn thương Châu Thanh dữ lắm nên may mắn ở tuổi này tôi vẫn có sô diễn đều đều, vẫn được hát, được gặp gỡ khán giả thân thương. Kiếp sau cho chọn lại tôi vẫn muốn làm nghệ sĩ!” – Châu Thanh hạnh phúc nói.

Nghệ sĩ Châu Thanh vẫn khắc khoải nỗi niềm ca diễn và thèm cảm giác được khán giả… ném dép vào người, chửi rủa khi bước lên sân khấu.

Buồn hơn, có lần, nhớ nhà quá, nghệ sĩ Châu Thanh trốn đoàn về thăm quê. Mang danh nghệ sĩ, ông muốn mình thật tươm tất nhưng khổ nỗi không có cái áo lành để mặc. Ông đành mượn các anh chị trong đoàn. Ông kể: “Thấy vậy, danh hài Tư Ròm cho tôi mượn 50 đồng. Lúc đó, số tiến này lớn lắm, tôi không dám nhận vì sợ không trả được. Nhưng, anh Tư vẫn bảo cầm lấy khi nào có thì trả, không thì thôi. Tôi dùng số tiền này mua 50 ổ bánh mỳ về thăm bà con lối xóm, chia mỗi nhà 2 ổ. Thấy vậy, ai cũng vui, cũng khen Châu Thanh là mới làm nghệ sĩ mấy tháng mà giàu có và tốt tính. Nghe vậy tôi đau lắm, nhưng chỉ cố giấu trong lòng. Không ai biết rằng vì yêu nghề, dù đói khát, tôi cũng gắng tỏ ra mình thành công”.

Tuy nhiên, với nghệ sĩ Châu Thanh, những ngày ấy là những tháng ngày ngập tràn hạnh phúc. Ông được đắm mình trong những vai diễn, thăng hoa trên sân khấu cùng vô số vở cải lương. Khán giả từng nhớ đến ông qua chất giọng trầm ấm và cách vào vọng cổ hơi dài. Từ những năm 1979, ông bắt đầu đóng thế một số vai trong các vở: Tìm lại cuộc đời, Khách sạn Hào Hoa, Tiếng hò sông Hậu, Nếu em là hoàng đế, Nắng ấm ngoại ô… với nghệ danh Tuấn Kiệt. Sau đó, ông được nghệ sĩ Phương Bình mời về cộng tác và diễn các vai chính cho đoàn cải lương Hương Biển. Lúc này, ông đổi nghệ danh là Bảo Châu, diễn trong các vở: Giọt máu oan cừu, Sơn Tinh – Thủy Tinh, Bạch Viên – Tôn Cát, Thạch Sanh – Lý Thông… Năm 1981, ông về đoàn cải lương Sài Gòn III, có mặt trong các vở: Tình ca biên giới, Nàng Sa-Rết, Mái tóc người vợ trẻ…

Hát nhiều, diễn nhiều là thế nhưng không mấy ai biết, nghệ sĩ Châu Thanh thành danh từ một lần run rẩy… vì đói. Ông kể: “Lần đầu tôi hát là khi anh Tuấn Anh hát kép chính với chị Ngọc Bích, nhưng vì bận nên không đến đoàn được. Lúc này, chú Diệp Lang cho tôi hát thay anh Tuấn Anh trong vở Khách sạn Hào Hoa. Tới cảnh người đàn ông ghen run lên khi thấy người mình yêu đang trong vòng tay kẻ khác, đôi tay tôi run lên bần bật. Xem cảnh ấy, ai cũng khen là đóng rất giống, nhập tâm đến độ tay run rất tự nhiên. Nào ngờ, vì đói quá mà tay chân tôi run, run là run thật, run vì đói chứ có phải cố đóng cho giống đâu. Nhưng, những buổi đói, no ấy khiến tôi yêu nghề biết chừng nào, khao khát được hát biết chừng nào. Giờ đây, cái sân khấu để diễn những vở tuồng như ngày xưa hầu như không còn”.

Trong ánh mắt xa xăm, nghệ sĩ Châu Thanh mông lung về những “ngày trước”. Những ngày ông đóng vai ác đạt đến nỗi bị khán giả ném cả dép lên sân khấu. Bị “ăn dép”, chửi rủa,… nhưng ông cảm thấy “đã lắm”, sướng lắm bởi còn được sống với nghề. “Giờ đây, tôi thèm cảm giác được sống với nhân vật trên sân khấu ghê gớm. Thèm cái cảm giác ấy, tôi đã cùng chị Lệ Thủy, anh Minh Vương rủ nhau đến sân khấu hát không lương nhưng vẫn không cứu nổi sân khấu. Thâm tâm tôi vẫn ước sao sân khấu sáng đèn để anh em được quây quần, sống với nhân vật”.

Nguồn tổng hợp