Những gia tộc cải lương lừng danh: Những cô đào nổi tiếng của dòng họ Tư Hélene

0
343

Chị em của NSND Thanh Ngân, Thanh Hằng, Ngân Quỳnh, Thanh Ngọc hiện nay chính là hậu duệ của dòng họ Tư Hélene nổi tiếng. Gia tộc này cũng truyền đến 4 đời và hiện đang có những ngôi sao rực sáng.

NSND Thanh Ngân và NSƯT Trọng Phúc trong vở Tướng cướp Bạch Hải Đường /// ẢNH: H.K
NSND Thanh Ngân và NSƯT Trọng Phúc trong vở Tướng cướp Bạch Hải Đường ẢNH: H.K

Nổi tiếng từ hát bội tới cải lương

Ông Hai Núi là một trong những nghệ sĩ tiền phong trong phong trào hát bội pha cải lương. Năm 1934, ông lập gánh Tân Hí Ban với thành phần đào kép đa số là con cháu, dâu rể trong nhà, chẳng hạn Hề Tỵ (con trai lớn), đào mùi Chín Điệp (vợ của Hề Tỵ), Thiện Tâm (con trai thứ, kép độc), đào Kim Anh (vợ của Thiện Tâm), cô đào Tư Hélene (con gái, tài sắc tuyệt vời), Văn Long (chồng cô Tư Hélene, kép chánh, được mệnh danh là danh ca vọng cổ)…
Hề Tỵ có lối hài bất ngờ, khiến khán giả thích thú. Còn kép độc Thiện Tâm thì sáng tạo ra cách đấu bằng dao găm, có sự khác lạ so với đánh kiếm, thương đao lúc bấy giờ, lại thêm màn phi thân qua cửa sổ rất đẹp mắt. Còn kép Văn Long thì ca vọng cổ mùi mẫn tương tự NSND Út Trà Ôn, khán giả yêu mến vô cùng.
Nói riêng về cô đào Tư Hélene, người có nhan sắc lộng lẫy, quý phái, nhất là đôi mắt quyến rũ khiến nhiều khán giả đảo điên. Bà có thể đóng vai mùi ngọt lịm, mà cũng có thể đóng vai lẳng rất hấp dẫn. Bà và Văn Long làm nên đôi uyên ương trên sân khấu lẫn ngoài đời, là “cây hái ra tiền” của ông bầu Hai Núi và gánh Tân Hí Ban.
Hai vợ chồng nghệ sĩ này có hai người con, một không theo nghề hát, còn một là cô đào Kim Hoa, làm nên thế hệ thứ ba cũng lẫy lừng không kém. Kim Hoa mới 10 tuổi đã theo mẹ lênh đênh gánh hát, học nghề chung với Nam Hùng, Ánh Hoa, Hoài Dung, Hoài Mỹ… là những tên tuổi lừng danh sau này. NSƯT Nam Hùng là con nuôi NSND Phùng Há, mọi người từng yêu mến qua vai thầy Đề (Ngao Sò Ốc Hến), Chu Phác Viên (Lôi vũ)…; còn Ánh Hoa là nghệ sĩ cải lương lẫn điện ảnh, “phủ sóng” cả trăm bộ phim; hai chị em Hoài Dung – Hoài Mỹ thọ giáo NSND Phùng Há, sau trở thành bà bầu nổi tiếng. Thế hệ của Kim Hoa đều thành danh.
Kim Hoa thì nổi danh trên sân khấu Thanh Minh – Thanh Nga, đóng chung với các nghệ sĩ Thanh Sang, Bạch Tuyết, Út Trà Ôn, Thanh Nga, Hữu Phước… đủ các loại vai mùi – lẳng – độc. Sau, bà chuyển sang đại bang Việt Hùng – Minh Chí và có chồng là kép hát Hương Huyền cùng hát chung sân khấu. Họ có một người con trai và một cô con gái chính là nghệ sĩ Thanh Hằng hiện nay. Nhưng đôi vợ chồng Kim Hoa – Hương Huyền tan vỡ, Kim Hoa đi bước nữa với nghệ sĩ Hoài Châu, sinh thêm ba cô gái là Ngân Quỳnh, Thanh Ngọc, Thanh Ngân, bắt đầu một thế hệ trẻ rực rỡ.
Những gia tộc cải lương lừng danh: Những cô đào nổi tiếng của dòng họ Tư Hélene - ảnh 1
Nghệ sĩ Thanh Hằng vai nữ tướng Thánh Thiên trong vở Tiếng trống Mê Linh do Gia Bảo tổ chức

Thế hệ thứ tư cùng tỏa sáng

Thế hệ thứ tư của gia tộc Tư Hélene toàn nghệ sĩ nữ và tỏa sáng từ cuối thế kỷ 20 sang đầu thế kỷ 21. Suốt 30 năm nay, Thanh Hằng và Thanh Ngân là những cái tên luôn được ái mộ. Còn Ngân Quỳnh và Thanh Ngọc thì mạnh về tân nhạc hơn.
Từ nhỏ, Thanh Hằng từng theo chân mẹ đi hát ở đoàn Thanh Minh – Thanh Nga. Cô bé ngồi trong cánh gà nhìn ra sân khấu say sưa dõi theo “cô Ba” Thanh Nga ca diễn, đến nỗi thuộc lòng các vở tuồng. Lớn lên một chút thì được phân công vào nhóm múa. Sau khi rời đoàn Thanh Minh – Thanh Nga, Thanh Hằng nhớ cô Ba quá, bèn đổi nghệ danh, trong đó ghép tên mình và tên cô Ba mới cho ra chữ Thanh Hằng. Trải qua nhiều sân khấu, Thanh Hằng nổi lên như một cô đào đẹp có thể đóng đủ các loại vai từ mùi, thương, lẳng, độc, hài… Năm 1991, Thanh Hằng đoạt giải Trần Hữu Trang mùa đầu tiên, cùng lúc với Vũ Linh, Tài Linh, Phương Hồng Thủy, Thanh Thanh Tâm, Ngọc Huyền.
Nhưng tiếc rằng, vì lý do đoàn tụ gia đình nên năm 2001, Thanh Hằng sang Úc định cư, khép lại giấc mơ nghệ thuật. Suốt 15 năm ở Úc, chị buôn bán nhỏ để nuôi con ăn học, tần tảo sớm hôm. Để rồi bất ngờ, một lần gặp lại anh em nghệ sĩ sang Úc biểu diễn, ngọn lửa cải lương bừng cháy trong chị, thế là 2016, chị khăn gói trở về quê hương, sống nốt phần đời còn lại với cải lương. Chị nói: “Cải lương như máu thịt của tôi rồi, không bỏ được. Con cái đã trưởng thành, tôi yên tâm làm những gì mình thích”. Khán giả đón nhận chị nồng nhiệt, chị chạy show không kịp nghỉ. Vừa diễn cải lương, vừa đóng phim, vừa làm giám khảo các cuộc thi vọng cổ, khi rảnh thì lao vào bếp nấu ăn cho bạn bè với tay nghề điêu luyện và trái tim say mê, Thanh Hằng được mọi người yêu mến bởi tính tình chân thành, giản dị, nhân hậu, hòa đồng, có thể nói là tài đức vẹn toàn.
Còn lại Thanh Ngân là cô đào sáng giá vào bậc nhất hiện nay của cải lương. Dung mạo xinh đẹp, giọng ca ấm áp, biểu diễn xuất sắc, Thanh Ngân được xem là nghệ sĩ trẻ nhất của cải lương được phong danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân năm 2019 (47 tuổi). Những vở lớn, vai khó, đạo diễn luôn nhớ tới Thanh Ngân. Vai mới đây rất thành công của chị là Nhung trong vở Tướng cướp Bạch Hải Đường. Chị gây ấn tượng khác hẳn bậc tiền bối NSND Ngọc Giàu, nhờ những tinh tế trong tâm lý nhân vật mà đạo diễn – NSND Trần Ngọc Giàu đã thêm vào kịch bản. Đạo diễn đã làm nhân vật đầy đặn hơn, phức tạp hơn, có đất cho Thanh Ngân thi thố tài năng. Thanh Ngân không xuất hiện liên tục, nhưng mỗi lần chị xuất hiện thì nhân vật gây ấn tượng rất sâu sắc trong lòng khán giả. Đó là cách chị lựa chọn để làm nghề.
Theo Báo Thanh Niên

4 chị em trong gia tộc cải lương 3 đời: Người thành “bà hoàng sân khấu”, kẻ phải bỏ nghề

Với những khán giả quan tâm đến loại hình sân khấu cải lương thì 4 chị em nhà nghệ sĩ Ngân Quỳnh đã là những cái tên quá quen thuộc. Cùng xuất phát điểm từ “cái nôi” cải lương, nhưng sự nghiệp của 4 chị em lại không hề giống nhau, con đường làm nghề của mỗi người cũng khiến khán giả dành nhiều quan tâm. Là khách mời tuần này của chương trình “Vang bóng một thời”, các nghệ sĩ đã khiến khán giả xúc động khi trải lòng về cuộc đời mình khi gắn với cải lương.

4 chị em trong gia tộc cải lương 3 đời: Người thành "bà hoàng sân khấu", kẻ phải bỏ nghề - 1

3 nghệ sĩ vui vẻ xuất hiện trên sân khấu.

Sinh ra trong gia đình đã có 3 đời gắn bó với cải lương, 4 chị em: nghệ sĩ Thanh Hằng, Thanh Ngọc, Ngân Quỳnh và Thanh Ngân cũng đều nối tiếp truyền thống gia đình. Tuy nhiên, dù cả 4 chị em đều có tài năng thiên bẩm về cải lương nhưng không phải ai cũng thành công trên con đường này. Có mặt tại chương trình, ngoài nghệ sĩ Thanh Ngân do không sắp xếp được lịch trình nên không thể tham dự, 3 nghệ sĩ còn lại đều rất thoải mái khi trải lòng về những khó khăn trong nghề.

4 chị em trong gia tộc cải lương 3 đời: Người thành "bà hoàng sân khấu", kẻ phải bỏ nghề - 2

Cả 4 chị em Thanh Hằng đều có niềm đam mê với cải lương.

Trong số 4 chị em, nghệ sĩ Thanh Hằng và Thanh Ngân là hai cái tên đình đám, luôn được nhắc đến đầu tiên khi nói đến bộ môn nghệ thuật truyền thống này. Là chị cả, nghệ sĩ Thanh Hằng sớm khẳng định được tên tuổi của mình, tiếng hát của cô được người hâm mộ đặt cho danh xưng “bà hoàng cải lương”. Từ hàng chục năm về trước, nữ nghệ sĩ cũng đã là cô đào đắt show nhất nhì làng cải lương. Bên cạnh đó người em út – nghệ sĩ Thanh Ngân cũng trở nên nổi tiếng không kém chị khi liên tục đạt nhiều thành tích cao. Không chỉ được nhận danh hiệu NSND, nghệ sĩ Thanh Ngân còn mang về cho mình hàng loạt giải thưởng lớn về cải lương khiến khán giả ngưỡng mộ.

4 chị em trong gia tộc cải lương 3 đời: Người thành "bà hoàng sân khấu", kẻ phải bỏ nghề - 3

Không mấy thành công trong cải lương nhưng Ngân Quỳnh lại là diễn viên với nhiều vai ấn tượng.

Trái ngược với sự thành công của Thanh Hằng – Thanh Ngân, hai chị em Ngân Quỳnh và Thanh Ngọc lại có phần lận đận hơn trong sự nghiệp. Nếu nghệ sĩ Thanh Ngọc đã chọn con đường lui về sau hậu trường thì nghệ sĩ Ngân Quỳnh cũng từng rất vất vả loay hoay với nghề. Thậm chí đã có lúc cô phải “cầu cứu” chị hai – nghệ sĩ Thanh Hằng giúp đỡ vì nghĩ đến chuyện sẽ giải nghệ.

Tại chương trình, nghệ sĩ Ngân Quỳnh bộc bạch: “Khi cải lương không còn vị trí như xưa nữa thì đúng ra tôi đã muốn bỏ nghề rồi. Ngày trước, 7 giờ khán giả còn đến rạp coi, có khi kín sân bãi nhưng khi phim truyền hình lên ngôi thì 9 giờ rồi cũng chẳng ai đến. Tôi buồn kinh khủng mà lúc đó lại còn ở miền Trung nữa, đâu có làm gì được nên nghĩ thôi, chắc buôn bán gì đó chứ không đi diễn nữa”.
4 chị em trong gia tộc cải lương 3 đời: Người thành "bà hoàng sân khấu", kẻ phải bỏ nghề - 4

Nghệ sĩ Ngân Quỳnh bật khóc khi nhớ lại quá khứ.

Thời điểm khó khăn với nghề, Ngân Quỳnh cũng từng thử sức với thể loại tân nhạc để bản thân có sự đột phá và thay đổi. Khi hát các ca khúc tân nhạc, nữ nghệ sĩ nhận ra mình cũng có khả năng hát những thể loại này chứ không riêng gì ca cải lương. Tuy nhiên, dù đã cố gắng làm cho bản thân đa năng hơn nhưng nghệ sĩ Ngân Quỳnh vẫn chưa thật sự thành công ở lĩnh vực này. Lúc này, cô đã quyết định nhờ đến sự giúp đỡ của chị Thanh Hằng, sau nhiều lần liên lạc với chị hai qua thư từ nhưng không nhận được hồi âm, Ngân Quỳnh đã theo một đoàn văn công từ Quảng Trị về Sài Gòn để gặp chị.

“Chị Hai nói là hát hò có được không, không thì chị mở cho cửa hàng bán buôn chứ muốn theo nghề phải hát cho hay, cho giỏi. Còn không hay, không giỏi là không được. Về Sài Gòn thì những bạn cùng thời với tôi họ đã nổi tiếng quá rồi. Tôi phải bắt đầu lại từ đầu khi tuổi đã lớn”, Ngân Quỳnh nhớ lại khoảnh khắc gặp lại chị.

4 chị em trong gia tộc cải lương 3 đời: Người thành "bà hoàng sân khấu", kẻ phải bỏ nghề - 6

Ngân Quỳnh hát cùng Thanh Ngọc.

Sau đó, chỉ với một lần quan sát Ngân Quỳnh hát trên sân khấu, Thanh Hằng đã quyết định hỗ trợ em gái phát triển nghệ thuật. Hành động của chị hai đã khiến Ngân Quỳnh không khỏi xúc động, tại chương trình cô đã bật khóc khi chia sẻ: “Chị Hai đứng một góc thấy nhìn tôi diễn, diễn xong kéo tôi đi ngay. Chị dẫn tôi đi shopping mua quần áo rồi đi thâu hai băng cải lương. Lâu rồi tôi không hát cải lương nên quên hết, hát hụt hơi nhiều. Lúc đó chị hai mới chạy lại giữ cái eo tôi để tôi giữ cột hơi. Bài thứ hai là Ngân kiệu cho tôi hát, bởi vậy nên có bài tôi giống y chang chị hai, có bài lại giống y chang Ngân”.

Về phần Thanh Ngọc, trước những chia sẻ từ chị em mình, cô tự nhận bản thân còn yếu kém và hát cũng không có “hồn” nên đã rút lui khỏi sân khấu: “Thực ra tôi có cái tính hay mắc cỡ, làm gì cũng ngại ngùng, học thì học cùng các chị em nhưng làm theo thì lại ngại. Tôi bị cứng đầu, không nghe lời lại lo yêu không thôi”.

4 chị em trong gia tộc cải lương 3 đời: Người thành "bà hoàng sân khấu", kẻ phải bỏ nghề - 7

Đến với chương trình, các nghệ sĩ còn hào hứng ca lại những bản tân nhạc nổi tiếng, đặc biệt là cùng hoà giọng trong ca khúc “Thương hoài hai tiếng cải lương” như một lời khẳng định về tâm huyết với cải lương, với truyền thống gia đình. Cuộc hội ngộ của 3 chị em Ngân Quỳnh không chỉ làm cho khán giả xúc động mà đến ban bình luận và MC cũng   phải trải qua nhiều cung bậc cảm xúc.