Nhìn Lại 12 “Ông Vua, Bà Hoàng” Của Làng Cải Lương Việt Nam

0
147

Vào giai đoạn hoàng kim, cải lương xưa Việt Nam đã xuất hiện vô vàn nghệ sĩ xuất chúng thi nhau phô diễn tài năng. Trong số đó, nổi bật lên 12 gương mặt xuất chúng được khán giả ưu ái gọi là những “ông vua, bà hoàng” của làng cải lương. Hãy cùng nhìn lại những tượng đài bất tử của bộ môn nghệ thuật đặc sắc này.

Vua xàng xê Minh Chí

Thời thập niên 1960 đoàn cải lương xưa Kim Chưởng được mệnh danh “đệ nhứt anh hùng lưu diễn.” Nhờ đi nhiều, tuồng hay hát được nhiều nơi nên làm ăn khá, đi tới đâu cũng hát tuồng “Anh Hùng Lạn Tương Như.”

vua xàng xê minh chí

Vua xàng xê Minh Chí

Chính do vở tuồng này, kép ca Minh Chí thể hiện xuất sắc vai Lạn Tương Như đã được thiên hạ, người đời tặng phong danh hiệu “Vua Xàng Xê”. Khán giả đã vỗ tay nồng nhiệt khi Minh Chí vô xàng xê. Nhờ làn hơi tốt mà cũng nhờ lối ca mới, Minh Chí vô xàng xê bắt khán giả phải chú ý nghe như là nghe vô vọng cổ vậy.

Những năm ấy, tên tuổi của nghệ sĩ Minh Chí nổi tiếng khắp 3 miền Nam, Trung, Bắc và luôn cả bên Miên, trên Lào, những bộ dĩa hát với tiếng ca của ông được phổ biến cùng khắp.

Vua vọng cổ Út Trà Ôn

Nhắc đến nghệ sĩ Út Trà Ôn, khán giả sẽ nghĩ ngay đến bài vọng cổ Tình Anh Bán Chiếu – một bản vọng cổ đã được giọng ca của Út Trà Ôn làm thăng hoa, biến nó thành “kinh điển”. Và ngược lại, chính Tình Anh Bán Chiếu cũng đã góp phần đưa nghệ sĩ Út Trà Ôn được tôn vinh trở thành “ông vua vọng cổ”.

vua vọng cổ út trà ôn

Chân dung vua vọng cổ Út Trà Ôn

Nội dung bài ca khá đơn giản, chỉ là tâm sự của một thanh niên làm nghề bán chiếu tương tư một cô gái đặt mua. Nhưng cũng chính vì đơn giản mà nó dễ đi vào lòng người, nhất là được thể hiện qua giọng ca tuyệt vời của Út Trà Ôn.

Giữa thập niên 1960, khi đĩa hát Tình Anh Bán Chiếu được phát hành đã tạo nên một làn sóng dữ dội. Bài ca thâm nhập vào mọi ngõ ngách ở miền Nam, từ các nhóm đờn ca tài tử cho đến tiểu thương, quân đội, công chức… và lan rộng đến miền Trung, miền Bắc.

Vua vọng cổ Viễn Châu

Từ cuối những năm 50 cho đến nam 1975, những bài ca vọng cổ hài của soạn giả Viễn Châu qua phần trình bày của danh hài Văn Hường đã đi vào lòng của các tầng lớp nhân dân và nhất là lớp người bình dân trong xã hội lúc bấy giờ.

vua vọng cổ viễn châu

Vua vọng cổ Viễn Châu (trái)

Nửa thế kỷ qua, nghệ sĩ Viễn Châu đã sáng tác hơn 50 vở cải lương và 2.000 bài ca vọng cổ. Kể từ năm 1964, Viễn Châu đã thổi một luồng sinh khí mới vào làng cổ nhạc khi ông công bố những bản “tân cổ giao duyên” bằng thể nghiệm ghép tân nhạc vào bản vọng cổ truyền thống, làm cho nó phong phú hơn, linh động hơn.

Vua Tao Đàn Thanh Hải

Thanh Hải nổi tiếng từ vở cải lương Cây Sầu Riêng Trổ Bông – một vở tuồng ăn khách trong thập niên 80, qua vai anh bộ đội Lê Kim Hùng. Nghệ sĩ Thanh Hải đã hóa thân xuất sắc đến nỗi đi đâu cũng được réo tên Lê Kim Hùng bên cạnh biệt danh “Vua Tao Đàn” lừng lẫy trước giải phóng.

vua tao đàn thanh hải

Vua tao đàn Thanh Hải

Thanh Hải vinh dự được tôn làm “Vua Tao Đàn” đều nhờ công lao của soạn giả Thu An. Ông đã viết một kịch bản có đoạn ngâm thơ theo điệu Tao Đàn cực kỳ khó, vậy mà Thanh Hải ngâm ngọt lịm, giọng lên xuống trầm bổng nhấn nhá khó ai bì kịp.

Vua hài Văn Hường

Danh hài Văn Hường mang đến tiếng cười cho khán giả bằng lối ca chân phương, cách ngân nga “ự..ự” rất độc đáo, “không giống ai” ở cuối mỗi câu câu vọng cổ. Ngoài ra, ông còn gây ấn tượng với khán thính giả nhờ chiếc miệng móm, răng sún rất duyên dáng và ngoại hình thiếu chiều cao….

vua hài văn hường

Vua hài Văn Hường

Khán giả miền Nam chết mê, chết mệt ông qua những bài vọng cổ phê phán các thói hư tật xấu: Vợ tôi đi coi bói, Tôi thua số đuôi, Tứ đổ tường… Hoàn toàn chinh phục khán, thính giả bằng giọng ca, Văn Hường đã làm mưa làm gió thị trường đĩa vào những năm 1960. Ông được phong là ông “ông vua vọng cổ hề”, nhờ vào cách ca gây cười độc đáo của mình.

Nữ hoàng sầu muộn Út Bạch Lan

Út Bạch Lan đã trở thành hiện tượng của sân khấu cải lương ngày đó bởi ngay từ vở diễn đầu tiên “Đồ Bàn di hận” của soạn giả Lê Khanh trên sân khấu Thanh Minh. Có giọng ca Kim pha chút Thổ nhưng lối ca như là hơi bị đuối, ngắt hơi nhiều khi nhả chữ khiến cách hát của Út Bạch Lan như luôn mang tâm trạng buồn, nghẹn ngào đến u uất.

nữ hoàng sầu muộn út bạch lan

Nhan sắc của nữ hoàng sầu muộn Út Bạch Lan

Hàng loạt mỹ danh do người hâm mộ và báo giới trao tặng cho Út Bạch Lan như: Nữ hoàng vọng cổ, Đệ nhất đào thương, Nữ hoàng sầu muộn, Hoa lan trắng, Sầu nữ… Nhưng theo Út Bạch Lan kể thì bà thích nhất là mỹ danh “Sầu nữ”.

Nữ hoàng sân khấu Thanh Nga

Từ lúc 10 tuổi, Thanh Nga bắt đầu ca vọng cổ phụ họa và rất thành công trên sân khấu Thanh Minh, do nghệ sĩ Năm Nghĩa – dưỡng phụ của Thanh Nga làm bầu gánh.

Thanh Nga được khán giả hoan nghênh nhiệt liệt khi mới 8 tuổi, bắt đầu chính thức diễn trên sân khấu qua vai đào con trong các tuồng như Phạm Công Cúc Hoa, Đồ Bàn Di Hận, Lửa hờn…Biệt hiệu “Thần đồng Thanh Nga” có từ giai đoạn này. Rèn luyện cho chín muồi, cô bước vào vai chính đầu tiên lúc 16 tuổi: vai sơn nữ Phà Ca trong tuồng Người vợ không bao giờ cưới…

nữ hoàng sân khấu thanh nga

Nhan sắc mặn mà của nghệ sĩ Thanh Nga

Thanh Nga là nữ nghệ sĩ vừa có sắc, vừa có tài. Vẻ đẹp của cô có thể trở nên mong manh, yếu đuối qua những thân phận hiền thục, nhưng nó có thể nhanh chóng thay đổi sắc sảo, mạnh mẽ nếu như Thanh Nga nhập vai một gái giang hồ. Chính vì vậy, khán giả mến mộ đã dành tặng cho bà danh hiệu “Nữ hoàng sân khấu”.

Vua không ngai Thành Được

Chất giọng của Thành Được rất ngọt, một cái ngọt đầm thắm. Giọng nói của anh, dĩ nhiên dân cải lương là phải Nam Bộ, nghe sang trọng, trí thức. Nhờ cái giọng nói này mà những vai diễn trong các tuồng xã hội, anh đóng rất tới như vai Lĩnh Nam trong Sân Khấu Về Khuya. Tuy vậy cái vai tướng cướp Thy Đằng vẫn là độc đáo nhất, là đỉnh cao trong sự nghiệp ca diễn cải lương. Chính anh cũng tự nhận là với vai này, không có đối thủ.

vua không ngai thành được

Nghệ sĩ Thành Được chụp ảnh bên cạnh người đẹp Út Bạch Lan

Thành Được là một trong những nghệ sĩ cải lương thành công nhất ở Sài Gòn trước năm 1975. Ông là nghệ sĩ cải lương đầu tiên tậu xe hơi, dám thuê máy bay từ Sài Gòn đi Buôn Ma Thuột để hát. Do đó Thành Được được phong là “vua không ngai” ở Sài Gòn.

Nữ hoàng kiếm hiệp – Nữ hoàng Tân cổ giao duyên Mỹ Châu

Mỹ Châu có những vai để đời trong nhiều vở cải lương xã hội. Người mộ điệu hầu như không chấp nhận ai khác ngoài Mỹ Châu trong các vai Lan (Tìm lại cuộc đời), Hiếu (Khách sạn hào hoa), Nàng Hai (Nàng hai Bến Nghé) …

Tuy nhiên, khi nhắc đến Mỹ Châu là người ta nghĩ ngay đến danh hiệu “Nữ hoàng kiếm hiệp” bởi cô đã thành công với rất nhiều tuồng thuộc thể loại này: Khi rừng mới sang thu, Tâm sự loài chim biển, Bóng hồng sa mạc, Kiếm sỹ dơi, Sở vân cứu vợ, Tiêu Anh Phụng…

nữ hoàng tân cổ giao duyên mỹ châu

Nữ hoàng kiếm hiệp – nữ hoàng tân cổ giao duyên Mỹ Châu

Mỹ Châu còn sở hữu một giọng ca và phong cách khá “lạ” . Bà có giọng đồng pha kim, trong đó đồng nhiều kim ít. Bởi thế, giọng của Mỹ Châu trầm. Nhưng cái đáng nói là, Mỹ Châu không có làn hơi dồi dào, nên khi ca giọng Mỹ Châu có vẻ trầm hơn mức bình thường.

Trong ca vọng cổ, để ca hay, người nghệ sỹ đòi hỏi phải có chất giọng trời cho, làn hơi dồi dào. Mỹ Châu chỉ có chất giọng trời ban mà thiếu làn hơi dồi dào. Thế mà, chính từ cái thiếu đó Mỹ Châu đã làm nên chuyện. Mỹ Châu đã thành công khi tạo được cái riêng độc nhất của mình.

Nữ hoàng Tân cổ giao duyên Phượng Liên

Tên tuổi của nghệ sĩ Phượng Liên bắt đầu nổi tiếng từ khi bà làm đào chính ở đoàn Kim Chưởng. Thời gian ấy, nghệ sĩ Phượng Liên và nghệ sĩ Dũng Thanh Lâm được xem là cặp diễn nổi tiếng, được xem như một hiện tượng thời đó. Cặp đôi này đã diễn nhiều vở tuồng để đời như Tiếng Hạt Trong Trăng, Quỷ Bảo, Mùa Trăng Và Nước Mắt…Cũng chính từ đó, tên tuổi của Phượng Liên được sánh ngang với các nghệ sĩ nổi tiếng Thanh Nga, Mỹ Châu, Lệ Thủy…

nữ hoàng tân cổ giao duyên Phượng Liên

Nghệ sĩ Phượng Liên thuở còn son trẻ

Thời gian sau này, bà có thêm nhiều vở diễn nổi tiếng như: Lấy Chồng Xứ Lạ, Đời Là 1 Chữ Tê, Lục Vân Tiên Kiều Nguyệt Nga, Đời Cô Lẻ,Ngao Sò Ốc Hến,Lữ Bố Điêu Thuyền…Sau năm 1975, các vở diễn xuất sắc như: Chuyện Cổ Bát Tràng, Nỗi Oan Thị Kính, Qua Cầu Đắng Cay, Sân khấu Về Khuya, Kim Vân Kiều…đặc biệt với vai The trong vở “Nửa Đời Hương Phấn”, bà đã làm biết bao nhiều người hâm mộ phải thổn thức và được phong tặng danh hiệu nữ hoàng Tân cổ giao duyên.

Hoàng đế đĩa nhựa Tấn Tài

Nghệ sĩ Tấn Tài được mệnh danh là “Hoàng đế đĩa nhựa” thập niên 60 – 70 vì ông có khoảng 400 bài vọng cổ và 200 tuồng cải lương được thu đĩa phát hành ăn khách. Những năm đó, người người, nhà nhà đều có đĩa của Tấn Tài.

Ông làm thầy giáo dạy học ở trường Thoại Ngọc Hầu nhưng lại mê đờn ca tài tử, năm 1959 trốn theo gánh hát mặc cho người mẹ ngăn cản. Trải qua nhiều đoàn, Tấn Tài đều đóng kép chánh, nhưng đến đoàn Thủ Đô thì ông mới thành công tuyệt đỉnh và đoạt giải Thanh Tâm năm 1963.

hoàng đế đĩa nhựa Tấn Tài

Hoàng đế địa nhựa Tấn Tài

Ông có giọng ca ngọt ngào truyền cảm, được Hãng đĩa Việt Nam của cô Sáu Liên ký hợp đồng độc quyền đầu tiên, rồi sau đó các hãng đĩa khác mời chào liên tục. Những “bản ruột” của ông như: Bông ô môi, Xuân trên đất khách, Nhớ vợ hiền… và các tuồng cải lương: Bóng hồng sa mạc, An Lộc Sơn, Chiều đông gió lạnh về… đến nay vẫn làm xao xuyến khán giả mộ điệu.

Nữ hoàng hồ quảng Phượng Mai

Nếu nói về Cải Lương Hồ Quảng mà không nhắc đến Phượng Mai, đó có lẽ là một thiếu sót vô cùng lớn. Vào vai “đào thương” thì khiến cho khán giả khóc, nhập vai “đào võ” thì cống hiến cho khán giả những màn võ thuật đẹp mắt… Vai nào cũng đẹp, vai nào diễn cũng rất tròn.

nữ hoàng hò quảng Phượng Mai

Nữ hoàng hồ quảng Phượng Mai

Trong số đông nghệ sĩ tuồng cổ (hát hội, hát bội pha cải lương, hồ quảng), có những người thường giỏi về vũ đạo mà yếu và ca, hơi khan hoặc tiếng hát rè rè. Nhưng riêng Phượng Mai là cô đào hiếm hoi hội đủ hai yếu tố: ca và diển xuất sắc.

Giọng Phượng Mai ấm áp, ngọt ngào, truyền cảm, có hơi thổ như giọng ca của Thanh Nga, Mỹ Châu. Phượng Mai ca cổ nhạc theo điệu cải lương rất chuẩn mực, đúng bài bản, đúng điệu, theo đúng chân truyền, ca Hồ Quảng cũng rất hay, rõ lời. Có lẽ cũng chính vì vậy mà bà được nhiều người mến mộ phong tặng danh hiệu Nữ hoàng hồ quảng.

Theo nghecailuong.com