Nhạc sĩ Quốc Trung: Nghệ sĩ cũng giống như bác sĩ

0
53

“Nghệ sĩ và khán giả: Ai nuôi ai?” là chủ đề gây tranh cãi trên không gian mạng thời gian gần đây. VietNamNet đăng tải góc nhìn của nhạc sĩ Quốc Trung về vấn đề này.

Trước tiên cần phải xác định nghệ thuật là một nghề, giống như bao nghề nghiệp khác. Nghệ sĩ cũng giống như bác sĩ – đều phải có bằng cấp, phải được đào tạo chuyên môn cao và bồi dưỡng nghiệp vụ không ngừng.

Nghề nào cũng cần chăm chỉ nhưng nghệ sĩ lại cần thêm một điều kiện tiên quyết – đó là năng khiếu. Không có điều đó bạn có chăm chỉ bao nhiêu cũng khó thành công.

Nhạc sĩ Quốc Trung: Nghệ sĩ cũng giống như bác sĩ

Tuy nhiên điều đáng buồn xã hội chúng ta ngày nay lại có nhiều trường hợp chỉ có duy nhất chút năng khiếu (tạm gọi là tài năng) lại rất thành công. Có lẽ trong thời đại 4.0 với sự giúp đỡ của công nghệ, nhạc sĩ không cần biết nốt nhạc hay đánh đàn, ca sĩ thậm chí không cần giọng hát… Phải chăng chính bởi những điều này dẫn tới câu chuyện khán giả đang “nuôi” nghệ sĩ? Có rất nhiều show diễn vé được tặng miễn phí và ca sĩ thì hát nhép đấy thôi. Nghệ sĩ không có được sự tôn trọng thì khán giả ban phát cũng là điều đương nhiên.

Nếu bác sĩ là những người trị liệu cho cơ thể thì nghệ sĩ cũng làm điều đó nhưng là với tâm hồn. Cơ thể nếu trị liệu sai có thể dẫn đến bệnh tật thậm chí tử vong, còn tâm hồn yêu nghệ thuật nếu sai lại rất khó nhận biết.

Khi họ vẫn yêu âm nhạc nhưng bằng cách tra tấn karaoke hàng xóm hằng đêm. Họ yêu hội họa nhưng chọn mua những bức tranh lậu treo khắp nhà thì chẳng ai kết luận người đó có vấn đề. Chính vì vậy công chúng vẫn thường hồn nhiên giao phó cho rất nhiều “lang băm” trị liệu cho chính mình như thế mà không hay biết.

Nếu những thầy thuốc nói bạn đang nuôi sống họ, tức là bệnh tình của bạn tỷ lệ thuận với thu nhập của họ thì bạn sẽ nghĩ gì? Nó giống như thông tin họ sẽ lấy % hoa hồng từ việc kê đơn thuốc hay việc các hãng dược phẩm đang làm giàu trên bệnh tật của bệnh nhân.

Thật may là tôi và rất nhiều người nghĩ khác. Chúng tôi vẫn tin rằng có rất nhiều bác sĩ đang làm tất cả khả năng để cứu chữa bệnh. Các phòng thí nghiệm vẫn ngày đêm nghiên cứu để tìm ra những liệu pháp chữa trị bệnh cho nhân loại.

Hàng trăm năm trước, những nhà quý tộc giàu có yêu nghệ thuật Châu Âu đã bảo trợ cho những nhạc sĩ để họ chuyên tâm sáng tác âm nhạc. Họ đưa nhạc sĩ về sống trong lâu đài của mình, trả lương cho dàn nhạc để biểu diễn không chỉ cho riêng mình mà còn đưa tác phẩm lưu diễn ở nhiều nơi. Nhờ họ mà nhân loại đã có biết bao những tác phẩm âm nhạc bất hủ.

Ngày nay cũng có nhiều tỷ phú tài trợ hàng tỷ đô la cho các phòng thí nghiệm để nghiên cứu mang lại những giá trị cho đời sống của cộng đồng. Nhưng những người đó chưa bao giờ nói là họ “nuôi sống” nhạc sĩ này hay những viện sĩ kia. Bởi đơn giản họ mang lại những điều tốt đẹp cho xã hội và con người, trong đó có chính mình.

Nhạc sĩ Quốc Trung: Nghệ sĩ cũng giống như bác sĩ

Nhạc sĩ Quốc Trung và Diva Thanh Lam trên sân khấu.

Tôi chợt nhớ trong thời bao cấp, Nhà nước ta đã cử rất nhiều nghệ sĩ đi đào tạo tại nước ngoài, rồi họ được trả lương để làm việc, để sáng tạo nghệ thuật. Những người ấy đã đền đáp bằng tác phẩm mà rất nhiều trong số đó đã trở thành di sản âm nhạc, nghệ thuật của Việt Nam. Đôi khi, họ còn trả bằng cả tuổi thanh xuân và đời sống của mình mà điển hình là nhạc sĩ Hoàng Việt – tác giả bản Tình ca nổi tiếng.

Tất thảy họ đều kiêu hãnh với những tác phẩm của mình cho dù đa phần mỗi người đều có một đời sống khó khăn, nếu không muốn nói là nghèo khổ. Với họ, nguồn sống có lẽ chính là mạch nguồn văn hoá của dân tộc và tình yêu cuộc sống, đất nước, con người Việt Nam.

Tôi nghĩ trước khi tính đến những thứ cao siêu, tác phẩm để đời thì hãy coi nó như một mặt hàng, một sản phẩm giải trí để thấy rõ quan hệ giữa khán giả với nghệ sĩ, giữa người mua và người bán hàng.

Ngày nay khán giả có rẩt nhiều lựa chọn. Những người làm nghệ thuật không dễ gì lôi được họ đến nhà hát và bỏ tiền (rất nhiều) ra mua vé dù là chỉ để chiều lòng bạn gái hay người vợ của mình.

Cũng chẳng có nghệ sĩ nào đi diễn hay làm nghệ thuật chỉ vì muốn “mang tiếng ca cho đời” vì dù không cần tiền thì họ cũng chắc chắn muốn danh tiếng hay chỉ đơn thuần là “nghiện” tiếng hoan hô của khán giả.

Người mua có nhu cầu về tinh thần, giải trí và người bán là nghệ sĩ – vốn là những người có năng lực đặc biệt để giải quyết được điều đó. Quan hệ này bình đẳng, không ai bắt khán giả đi xem nếu họ không thích và xem nó như một thứ thưởng lãm, cảm nhận.

Rõ ràng bạn đã mang đến cho rất nhiều người cảm xúc trong cuộc đời, từ những giọt nước mắt, tiếng cười hay thậm chí cả những tiếng hò hét vui sướng tột độ. Điều đó không phải ai và không nhiều người làm được.

Vì vậy nghệ sĩ cần kiêu hãnh với sản phẩm của mình. Các bạn cần đánh giá đúng giá trị của nó và công sức lao động để tự tin với phần thưởng mà khán giả mang lại. Nếu bạn lao đông cật lực với trách nhiệm cao nhất thì cho dù công chúng có không thích nó bạn vẫn ngẩng cao đầu tự hào về những gì đã vất vả làm ra. Hãy nhớ rằng, bạn đang nuôi chính bạn và gia đình bằng sức lao động, tài năng và cả năng khiếu trời cho chứ không phải ai khác.

Bạn sẽ không và không thể xin khán giả mua vé hay đi xem tác phẩm cẩu thả của mình chỉ vì bạn đang có hoàn cảnh khó khăn. Nếu không mang lại những cảm xúc đắt giá như vậy, bạn sẽ không bao giờ có được sự coi trọng từ mọi người.

Khán giả cũng cần ý thức rõ ràng việc mình đến nhà hát, sân khấu để xem gì, chờ đón điều gì thay vì đến đó chỉ vì chiều lòng ai đó hay đơn giản vì lỡ một cuộc hẹn. Khán giả thường chỉ mua vé xem những nghệ sĩ mà họ đã nghe, đã yêu thích nhưng cũng cần đôi khi mạo hiểm đi nghe những nghệ sĩ trẻ hay những tác phẩm mới bởi nếu không bạn chỉ đóng khung những “bài ca đi cùng năm tháng” hay nghệ sĩ được “khán giả mến mộ” mà đôi khi không dành cho mình.

Nếu bạn đi dự một concert mà chỉ để ngắm nhìn một body sexy hay một bộ quần áo loè loẹt thì khác nào bạn cần chữa tai mà lại gặp bạn trai bác sĩ mắt của ca sĩ Thanh Lam.

Nhạc sĩ Quốc Trung: Nghệ sĩ cũng giống như bác sĩ
Nhạc sĩ Quốc Trung cho rằng cần có cái nhìn khách quan, công bằng trong mối quan hệ nghệ sĩ – khán giả.

Nghệ sĩ cũng cần ý thức rõ về con đường mà mình theo đuổi vì không phải loại hình nào cũng được số đông chào đón. Thậm chí những loại hình đi trước thời đại thường đến khi người sáng tạo nó qua đời mới được đánh giá đúng giá trị.

Nhưng nếu người làm nghệ thuật chỉ đi theo thị hiếu, vuốt ve chiều chuộng khán giả mà không có sự mới lạ thì bạn cũng sẽ bị lãng quên một cách nhanh chóng và trở về thành một “thợ đàn, thợ hát” lỗi thời.

Sản phẩm nghệ thuật lỗi, dở thưởng khó có thể trả lại nhưng cũng không có nhiều mặt hàng trong đời sống mà người mua sau khi bỏ tiền ra lại thấy mình quá may mắn. Đó là nghê thuật đỉnh cao, với những tài năng đích thực. Chẳng phải rất nhiều người vẫn mong ước được một lần trong đời xem Hồ Thiên Nga ở Nhà hát Bolshoi hay rất nhiều bạn trẻ dành dụm để đi rất xa để dự show của các ban nhạc Coldplay, The Beatles đó sao?

Tất nhiên lựa chọn thế nào vẫn là quyền riêng của mỗi người. Làm thợ hay làm nghệ sĩ thì vẫn sống bằng mồ hôi và sức lao động của chính mình. Hơn thế, một người nghệ sĩ đích thực trên cả cần đề cao tình yêu thương, sự ủng hộ bằng những tấm lòng. Điều này đáng quý và trân trọng hơn những giá trị tiền bạc nhất thời như mua vé, xem video, mua sản phẩm.

Ca sĩ Lâm Vũ: “Tâm sáng thì sao phải ái ngại, phải hờn việc sao kê?”

Trước những ý kiến trái chiều về việc nghệ sĩ làm từ thiện, ca sĩ Lâm Vũ đã có những chia sẻ với Dân Việt quan điểm riêng của anh về vấn đề này.

Thời gian qua, ca sĩ Lâm Vũ cùng Hội thiện nguyện Chân tình rong ruổi khắp Sài Gòn để trao những phần quà cứu trợ từ số tiền cá nhân và của những “mạnh thường quân” đóng góp.

Ca sĩ Lâm Vũ: Tâm sáng thì sao phải ái ngại, phải hờn việc sao kê - Ảnh 1.

Ca sĩ Lâm Vũ. Ảnh: NVCC

Hội Chân tình luôn sao kê giải trình cho các mạnh thường quân

Hội thiện nguyện Chân tình đã hoạt động thiện nguyện cách đây nhiều năm. Vậy cách thức anh làm thiện nguyện thế nào để hiệu quả, đến đúng tay người khó khăn để tránh trường hợp “người ăn không hết kẻ lần không ra”?

– Là chủ nhiệm của Hội Thiện nguyện Chân tình thành lập gần 10 năm qua, sự đóng góp tích cực của các thành viên gồm nghệ sĩ, cầu thủ, doanh nhân, phi công… đã cùng nhau chung tay trao tặng hơn 60 căn nhà và cứu trợ. Không thể kể hết các hoạt động như: cứu trợ hộ nghèo, tổ chức Tết ấm no, Trung thu an vui, cứu trợ lũ lụt, hạn hán… của Hội Chân tình, để mọi người vững tin đi qua khó khăn.

Ca sĩ Lâm Vũ: Tâm sáng thì sao phải ái ngại, phải hờn việc sao kê - Ảnh 2.

Ca sĩ Lâm Vũ. Ảnh: TL

Nhiều việc các anh em không nhớ hết để kể ra, mà đã làm việc tốt thì không cần nhớ, tôi nghĩ vậy. Những thành viên trong hội đều cập nhật hành trình thiện nguyện trong group cho từng đợt trao quà.

Cách làm của chúng tôi là luôn có sự xác minh trước. Muốn cho quà hay xây nhà chỗ nào thì chúng tôi nhờ anh em ở khu vực đó xác minh gia cảnh hiện tại có đúng như vậy không, rồi mới đến trao.

Cũng có lúc người anh em này sẽ chịu trách nhiệm trao quà luôn. Có những trường hợp chúng tôi cũng nới lỏng quy tắc vì cuộc sống không phải lúc nào cũng vẹn toàn nhưng đến giờ tôi khẳng định được 99% quà trao đi là chính xác.

Vừa qua, việc yêu cầu sao kê tài khoản của nghệ sĩ kêu gọi từ thiện trên mạng gây xôn xao. Anh có quan điểm thế nào về vấn đề này?

– Thật sự khi đứng ra kêu gọi từ thiện từ thập phương gửi về nên minh bạch là điều tốt, sao kê là điều nên làm.

Mình nhận tiền của ai thì mình sao kê giải trình báo cáo cho người đó. Bản thân Hội Chân tình trước giờ tự làm thiện nguyện từ tiền túi của các thành viên và anh em không ai đòi hỏi Hội phải báo cáo.

Nhưng tất cả anh em đều tự giải trình cho người quyên góp tiền cho Hội. Trong khi người quyên góp tiền cũng là người anh em, người thân quen nên vì trân quý tình nghĩa mà tôi cùng Hội Chân tình tự giải trình số tiền đã nhận được trao cho những ai, nơi đâu, bao nhiêu, quà gì…

Từ lúc thành lập đến giờ, tôi và Hội thiện nguyện Chân tình không nhận tiền làm từ thiện của người lạ nên không phải giải trình với người không liên quan. Người nào đưa tiền cho mình thì mình trả lời minh bạch đích đến của số tiền với người đó. Quan điểm của tôi là vậy!
Ca sĩ Lâm Vũ: Tâm sáng thì sao phải ái ngại, phải hờn việc sao kê - Ảnh 2.

Ca sĩ Lâm Vũ và Hội thiện nguyện Chân Tình đã có 10 năm làm từ thiện. Ảnh: NVCC

Có người cho rằng, làm thiện nguyện thật tâm mới khó, còn sao kê tài khoản của người làm từ thiện không khó khăn gì. Khi không sao kê được thì hẳn có vấn đề và không minh bạch. Anh nghĩ sao về ý kiến này?

– Làm từ thiện không khó, có tấm lòng là làm được hết, chỉ không có tấm lòng thì thấy khó thôi. Có ít làm ít, có nhiều làm nhiều chứ đâu ai ép mình phải có tiền thật nhiều mới làm. Còn chuyện sao kê thì không khó, quan trọng sao kê với người nào, người nào được quyền biết sao kê, ai quyên góp như thế nào thì họ tự có cách trình bày cho người đó.

Cá nhân tôi quan điểm, nên sao kê cho người đã góp công sức, góp tiền cho mình làm. Và không cần hỏi, tôi cũng sẽ tự báo cáo lại. Còn các anh chị khác thì có thể có cách làm khác, lớn lao hơn, nhiều tiền hơn hay có người tư vấn thì tôi không rõ. Cá nhân tôi thấy việc cần cho người đưa tiền cho mình biết tiền họ được sử dụng ra sao. Việc đó không có gì khó. Làm việc thiện ai có tấm lòng là tôi trân quý vì đã giúp đỡ được nhiều mảnh đời bất hạnh. Cuộc sống luôn có luật nhân quả, người làm trời biết, nếu ai làm sai thì họ sẽ bị trừ đi phúc của chính họ.

Cá nhân Lâm Vũ sẽ phản ứng thế nào nếu giả sử anh nghe lời đề nghị sao kê khi anh hoạt động thiện nguyện?

– Chưa ai đề nghị tôi sao kê vì mỗi khi mua quà gì, bao nhiêu, trao ở đâu… là tôi đã tự chụp hình lại gửi lại rồi. Ngay từ khi bắt đầu hoạt động thiện nguyện, tôi đã làm điều này và thành một thói quen với suy nghĩ phải cho họ biết tiền của họ đã giúp được những ai, giúp cụ thể như thế nào.

Và cũng nhờ vậy, lâu dần uy tín của tôi cũng như của Hội thiện nguyện tôi đang tham gia được xây dựng vững chắc. Vì vậy, người không góp tiền làm thiện nguyện thì không có quyền đòi tôi sao kê. Chưa bao giờ người góp tiền làm thiện nguyện với tôi phải hỏi mà tôi đã làm trước. Tôi làm cầu nối để trao gửi tấm lòng của người góp tiền đến những người thật sự cần tiếp sức.

Ca sĩ Lâm Vũ: Tâm sáng thì sao phải ái ngại, phải hờn việc sao kê - Ảnh 3.

Những ngày qua, ca sĩ Lâm Vũ và các cộng sự đã sát cánh hỗ trợ người dân TP.HCM giữa mùa dịch. Ảnh: NVCC

Sao kê là trách nhiệm khi “cầm tiền thiên hạ”

“Kêu gọi cộng đồng quyên góp tiền từ thiện thì việc sao kê là trách nhiệm. Ngược lại, khi đã không muốn sao kê thì ngay từ đầu đừng nên “cầm tiền thiên hạ”, bản thân nên tự bỏ tiền túi làm từ thiện”. Ca sĩ Lâm Vũ nghĩ sao về quan điểm này?

– Tôi đồng ý với quan điểm này. Lấy tiền cộng đồng, kêu gọi quyên góp thì cần minh bạch để có lòng tin tuyệt đối với người ủng hộ tiền cho mình. Nếu không muốn giải trình cho ai thì hãy bỏ tiền túi làm từ thiện.

Tôi nghĩ làm từ thiện là việc tốt. Người làm từ thiện nên làm thêm việc minh bạch sao kê nữa thì càng tốt hơn. Có một sự thật là khi người ta sợ mất danh dự, sợ mất uy tín thì người ta sẽ làm rõ ràng từng đồng tiền của người ủy thác cho mình để đi giúp người khó khăn mà không nhập nhằng, không tạo kẽ hở để đánh mất sự nghiệp của chính mình.

Anh có nghĩ sau ồn ào nghệ sĩ bị “đòi” sao kê minh bạch tiền từ thiện thì người thiệt thòi sẽ là người nghèo khổ vì không còn nghệ sĩ nào dám đứng ra quyên góp cứu trợ?

– Đừng nói không có nghệ sĩ thì người nghèo sẽ khổ, thiệt hại. Thật sự, Nhà nước đã lo cho nhân dân từ trước đến nay và qua dịch bệnh thế này thì cộng đồng sẽ càng thấy rõ mà. Đến thời điểm này khổ thì khổ chung nhưng cái đói là không có. Chẳng hạn, Nhà nước lo cho ký gạo thì anh em nghệ sĩ góp thêm hộp cá, chai nước tương, gói mì… tất cả chung tay cho mọi người cùng đi qua trận dịch này.

Việc sử dụng tiền thiện nguyện thì đương nhiên, muốn người ta tin mình thì mình phải tạo niềm tin cho nguời ta. Còn nghệ sĩ không đứng ra kêu gọi cứu trợ nữa, cảm thấy khó khăn, thấy tổn thương quá thì cũng là quyền của nghệ sĩ.

Cuộc đời này có đi phải có lại, không thể trách ai được. Người trao đi họ muốn thấy tiền mình gửi đã trao tới đâu, trao hết số tiền đó chưa. Thiện nguyện là từ tâm, sao kê là biện pháp nên thực hiện từ đầu để minh bạch, bổ sung lưu trữ đặc biệt với số tiền lớn. Tâm sáng thì sao phải ái ngại, phải hờn việc sao kê. Đừng làm mất đi ý nghĩa cao đẹp của thiện nguyện là điều ai cũng hiểu.

Ca sĩ Lâm Vũ: Tâm sáng thì sao phải ái ngại, phải hờn việc sao kê - Ảnh 4.

Sao kê là việc Hội thiện nguyện Chân tình luôn làm từ trước không cần ai phải hỏi. Ảnh: NVCC

Không được đi hát vì dịch bệnh khiến anh có cảm thấy bí bách, khó khăn trong vấn đề tài chính? Anh có bao giờ nghĩ đến giới hạn hoạt động thiện nguyện của mình?

– Thật sự, không đi hát thời gian dài khiến tôi và anh em nghệ sĩ đều bí bách. Làm nghề ca hát mà không đi hát vài tháng đã khó khăn mà dịch này đã xảy ra cả năm thì chắc chắn nghệ sĩ rất khó khăn. Nhưng làm nghề nào cũng vậy, ai làm cũng phải tích trữ khi làm được để phòng thân. Việc làm từ thiện tôi đã chuẩn bị từ lâu rồi.

Mỗi khi nhận tiền thù lao thì tôi đều trích lại một ít cất vào quỹ từ thiện để có thể sử dụng cứu trợ bất cứ lúc nào. Theo tôi, muốn làm từ thiện muốn cho người ta tốt cho người ta no ấm thì cá nhân mình phải tốt, phải no phải vui trước. Và điều đặc biệt là làm từ thiện 10 năm qua luôn có các anh em Hội Chân tình song hành nên tôi thấy ấm áp, niềm tin luôn được tiếp sức để hành trình thiện nguyện lâu dài chưa đến nỗi bí bách.

Còn thật sự nếu bí bách kinh tế thì tôi dừng làm thiện nguyện thôi. Vì việc làm này là tôi tự nguyện chứ không ai bắt buộc phải làm cả. Giới hạn làm thiện nguyện của tôi là không có giới hạn, khi có kinh tế ổn định thì tôi sẽ làm từ thiện, khi hết thì dừng lại tập trung đi làm lo cho cuộc sống.

Nguồn: vietnamnet