Nghệ sĩ Hồng Nga ở tuổi 76: Sợ mập, không có hơi ca hát, luôn muốn tiếp tục cống hiến cho cải lương

0
72

Sau khi trở về Việt Nam, NS Hồng Nga hiện đang sống với các con. Bà cho biết không muốn đi đâu nữa và chỉ muốn được hát mà thôi.

Nghệ sĩ Hồng Nga ở tuổi 76: Sợ mập, không có hơi ca hát, luôn muốn tiếp tục cống hiến cho cải lươngSau hơn 1 năm bị mắc kẹt tại Mỹ vì Covid-19, tháng 4 vừa qua, nghệ sĩ cải lương Hồng Nga đã trở về Việt Nam. Được biết đầu năm 2020, bà đưa con gái sang Mỹ rồi ở lại ít hôm để đưa con gái đi tham quan, thăm người quen, nào ngờ lại phải ở lại thời gian dài đến tận tháng 4 năm nay.

Thông tin về việc đã tiêm 4 mũi vaccine cũng đã được NS Hồng Nga xác nhận là thật. Bà cho biết đã hoàn thành 2 mũi tiêm khi còn ở Mỹ, nhưng khi về Việt Nam được gọi đi tiêm nên cứ thế tiêm tiếp 2 mũi vì quên mất. “Người ta gọi thì tôi đi thôi. Bây giờ có nói gì nữa cũng vậy, vì vaccine đã vào hết cơ thể mình rồi. Sức khỏe của tôi tới giờ vẫn êm ru, không có biểu hiện gì bất thường”, bà cho hay.

Nghệ sĩ Hồng Nga ở tuổi 76: Sợ mập, không có hơi ca hát, luôn muốn tiếp tục cống hiến cho cải lương

Bà từng khiến dân tình “hú vía” khi thông báo tiêm tận 4 mũi vaccine

Về Việt Nam không lâu, dịch bệnh ở TP.HCM bùng phát, thành phố thực hiện giãn cách xã hội nghiêm ngặt, NS Hồng Nga cũng phải ở yên trong nhà như mọi người. Bà cho biết hiện tại vẫn khỏe mạnh, ăn ngon, ngủ kỹ nhưng không vui vì chưa được trở lại sân khấu. “Ăn với ngủ là nghề của nàng! Mỗi ngày của tôi cứ lặp đi lặp lại ăn rồi nằm, nằm rồi ăn… chán không buồn nói. Người nghệ sĩ phải nằm một chỗ ở nhà buồn lắm”, bà tâm sự với Vietnamnet.

Tuy nhiên, Hồng Nga cảm thấy may mắn khi được con trai và con dâu lo lắng, chăm sóc vô cùng chu đáo. Được ở bên cạnh các con, bà vui mừng kể: “Các con sợ tôi buồn nên mua toàn tổ yến, bào ngư, gà ác hầm thuốc Bắc,… tẩm bổ cho tôi. Có lần, tôi phải kêu lên: ‘Thôi tụi bây đừng cho má ăn nữa, má ăn hoài mập lù mai mốt làm sao còn hơi đi hát’. Được con cái yêu thương, tôi vui lắm chứ nhưng mình mập lắm rồi, ăn nữa thành bà Ngọc Giàu mất”.

Nghệ sĩ Hồng Nga ở tuổi 76: Sợ mập, không có hơi ca hát, luôn muốn tiếp tục cống hiến cho cải lươngNS Hồng Nga đang sống vui vẻ, đủ đầy bên các con
Không được lên sân khấu diễn, NS Hồng Nga kể chuyện những lần hát “tự phát” cho làng xóm nghe. Khi bà về lại Việt Nam vào tháng 4 vừa qua, cả xóm ai cũng náo loạn, chạy sang nhà hỏi thăm, đòi nghe vài câu vọng cổ. Có xóm giềng yêu thích mình, NS Hồng Nga không ngần ngại mà hay hát nghêu ngao cho đỡ buồn, từ cổ nhạc, tân nhạc đến các điệu lý. Dù biết hàng xóm thích mình, không ai phàn nàn, bà cũng tinh ý lựa chọn thời điểm ca như sáng hoặc chiều, tránh giờ mọi người đang ngủ.
Hồng Nga biết ơn Tổ nghiệp vì đã cho mình quá nhiều, từ việc biến hóa đa dạng các vai diễn cho đến giọng ca ở tuổi U80 vẫn xuất sắc như thuở nào. Bà nói: “Nghệ sĩ chúng tôi cất lời ca tiếng hát trong tim, khi nào cần mở ra luôn có sẵn, không mất đi đâu được. Tôi 76 tuổi mà ca còn “ngon” là đội ơn Tổ nghiệp nhiều lắm. Giọng này là giọng còn kiếm tiền được”.
Nghệ sĩ Hồng Nga ở tuổi 76: Sợ mập, không có hơi ca hát, luôn muốn tiếp tục cống hiến cho cải lươngGiọng hát của bà hiện tại vẫn “ngon”

Hiện nay, giới trẻ cũng đang bắt đầu tìm hiểu lại những vở tuồng cũ và thường xuyên chia sẻ các vai diễn nanh nọc của NS Hồng Nga ngày trước. Khi biết mình “hot” trên mạng xã hội vì diễn chửi vừa dữ dằn vừa duyên dáng, bà tâm sự: “Khi diễn vai nanh nọc, tôi phải chửi cho ra chất nanh nọc nhưng không có nghĩa là tôi ghê gớm như vậy! Tôi hay đùa với người quen rằng nhờ chuyên đóng vai nanh nọc mà tôi luyện sẵn “nghề” chửi, khi nào cần sẽ lôi ra dùng mà không ngại ngùng. Nhiều khán giả là dân trí thức kỵ chuyện chửi bậy nhưng xem Hồng Nga chửi mà thích mê. Họ hỏi tôi: Sao chị chửi giòn quá vậy! Tôi đáp: Giòn mới lấy tiền của anh được chứ!”.

Nghệ sĩ Hồng Nga ở tuổi 76: Sợ mập, không có hơi ca hát, luôn muốn tiếp tục cống hiến cho cải lươngBà diễn rất nhập tâm nên có thể hóa thân vào nhân vật dễ dàng

Ở tuổi 76, NS Hồng Nga không còn muốn đi xa nữa: “Tôi hiện tại đi hay ở đều dễ. Tôi có quốc tịch để đi Mỹ. Tôi ở Việt Nam cũng được vì tôi là người Việt mà. Nhưng tôi già rồi, ở đâu yên đó thôi”. Bà không mong gì hơn sức khỏe, đầu óc minh mẫn và được hát. Từ lâu, nghệ sĩ đã chủ trương đi hát cho vui chứ không đặt nặng vấn đề cơm áo gạo tiền, thế nên cứ được hát là hạnh phúc thôi.

Nghệ sĩ Hồng Nga ở tuổi 76: Sợ mập, không có hơi ca hát, luôn muốn tiếp tục cống hiến cho cải lươngỞ tuổi này, bà chỉ mong ở yên và được hát

NS Hồng Nga cũng không mong cầu danh hiệu gì, vẫn chỉ luôn muốn được hát vì niềm yêu thích của bản thân: “Tôi không buộc mình phải đạt cái này, cái kia rồi, hát chỉ là hát cho sướng mình thôi! Nhưng giờ bạn thấy không, nhắc tới tên Hồng Nga cả nước biết, vậy đã đủ hạnh phúc. Tôi tuổi này không bỏ đồng nào lăng-xê mà vẫn được báo giới ưu ái liên hệ hoài”.

NSƯT Quế Trân: “Cải lương miễn phí cũng phải hay!”

Tìm cách làm mới để cải lương luôn bắt kịp xu thế phát triển chung của xã hội, tiếp cận đông đảo công chúng là điều khiến NSƯT Quế Trân trăn trở.

NSƯT Quế Trân: “Cải lương miễn phí cũng phải hay!”Quế Trân là một trong những nghệ sĩ tham gia nhiều dự án cải lương, đặc biệt là những chương trình mang nhiều dấu ấn thử nghiệm trong thời gian gần đây: Cải lương trăm năm nguồn cội, Chuyện tình Khâu Vai…

Sinh trưởng trong một gia tộc cải lương nổi tiếng nên bộ môn nghệ thuật này gắn với Quế Trân như máu thịt, như hơi thở. Nhưng chị không bị đóng khung bởi những gì được truyền dạy và những cách làm cải lương từng chinh phục nhiều thế hệ khán giả của dòng họ Minh Tơ. Tìm cách làm mới để cải lương luôn bắt kịp xu thế phát triển chung của xã hội, tiếp cận đông đảo công chúng là điều khiến NSƯT Quế Trân trăn trở.

NSƯT Quế Trân: “Cải lương miễn phí cũng phải hay!”

Phóng viên: Chào chị. Chị nghĩ sao về nghịch lý, người xem nói cải lương xưa cũ, nhưng những vở diễn nhiều sáng tạo, mang tính thử nghiệm lại chưa được đông đảo khán giả đón nhận?

NSƯT Quế Trân: Công chúng và người làm nghề luôn mong muốn sân khấu cải lương có sự đổi mới, nhưng số đông khán giả chưa quen với những cách làm mới cải lương. Vì vậy, những vở cải lương mang tính thử nghiệm rất kén người xem. Đây là một trong những khó khăn và thiệt thòi lớn cho người dám nghĩ, dám làm với khát vọng có thể mang lại điều mới mẻ cho cải lương.

Họ nỗ lực, tâm huyết, sáng tạo nhưng vẫn không làm mất đi “hồn cốt” của nghệ thuật cải lương, nhưng lại không được số đông công chúng đón nhận. Điều này có thể thui chột dần khát vọng làm mới cải lương của những người có tâm huyết, khiến họ không mạnh dạn tiếp tục với chọn lựa của mình.

Có lẽ ở thời điểm này, cách tốt nhất là dung hòa cả hai yếu tố thử nghiệm và truyền thống. Và nên chăng, cần xác định cụ thể đối tượng khán giả trước khi dàn dựng để biết mình nên thử nghiệm, làm mới ở mức độ nào.

NSƯT Quế Trân: “Cải lương miễn phí cũng phải hay!”

* Không chỉ chưa được đông đảo khán giả đón nhận, những thử nghiệm làm mới cải lương còn gây ra tranh luận trong giới làm nghề?

– Hiện đang có hai xu hướng khác nhau. Những người trẻ muốn tìm tòi, sáng tạo, thử nghiệm. Một số người làm nghề khác lại cho rằng cải lương không cần chạy theo “thời thượng”, cứ giữ nguyên những gì vốn có theo cách nó đã từng chinh phục đông đảo khán giả mộ điệu.

Làm mới hay giữ những gì thuộc về truyền thống, hoặc làm mới theo cách nào, ở mức độ nào còn tùy thuộc vào cách nhìn, quan điểm nghệ thuật của mỗi người. Hơn nữa, ở bất kỳ thời điểm nào, lĩnh vực nào, mọi sự đổi mới luôn gây ra những tranh cãi trái chiều.

Từng có lúc những bài tân cổ giao duyên của soạn giả Viễn Châu bị phản ứng gay gắt.

Nhưng với thời gian, tân cổ giao duyên đã được đón nhận và hoàn toàn chinh phục cả giới mộ điệu lẫn người làm nghề để đến nay, gần như không thể thiếu trong đời sống của nghệ thuật cải lương.

NSƯT Quế Trân: “Cải lương miễn phí cũng phải hay!”

Trong các loại hình nghệ thuật dân tộc, cải lương có sự thích nghi tuyệt vời và nhanh nhạy trong tiếp thu tinh hoa từ các loại hình nghệ thuật hiện đại khác. Cải lương có thể chuyển hóa, ứng biến trong mọi hoàn cảnh. Tôi cho rằng việc làm mới cải lương cần thời gian, nỗ lực và tâm huyết của những người làm nghề. Con đường duy nhất để chinh phục người xem chính là chất lượng nghệ thuật. Và dù đổi mới theo cách nào, ở mức độ nào cũng không được xa rời những đặc trưng cơ bản của cải lương.

* Một nghịch lý khác, khán giả “khát” các chương trình cải lương, nhưng nghệ sĩ cải lương kín lịch đi show, còn sàn diễn cải lương lại thưa vắng người xem.

– Thiếu vắng khán giả là thực trạng chung của sân khấu biểu diễn hiện nay. Ngay như ca nhạc, lọai hình nghệ thuật được xem là thời thượng cũng khó bán vé. Không bao giờ hết khán giả yêu mến cải lương, nhưng cách thưởng thức bộ môn nghệ thuật này lại có nhiều thay đổi. Ngày nay, chỉ cần một chiếc điện thoại thông minh, khán giả đã có rất nhiều lựa chọn giải trí khác nhau. Trong khi đó, dàn dựng một vở cải lương ăn khách lại là điều không dễ

Thực tế cho thấy, những vở cải lương xưa cũ vẫn ăn khách và dễ bán vé hơn so với dựng kịch bản hoàn toàn mới. Dựng vở cũ để có doanh thu, để tồn tại nhưng khát vọng dàn dựng được những vở diễn mới khiến những người làm nghề loay hoay tìm một lối đi. Hầu hết diễn viên đều mong muốn được thể hiện những vai diễn mới để thoải mái sáng tạo và bay bổng mà không phải chịu áp lực từ dấu ấn của thế hệ nghệ sĩ đi trước.

Sau cột mốc 100 năm của sân khấu cải lương, nhiều đơn vị cải lương xã hội hóa (XHH) hoạt động trở lại sau thời gian tạm ngưng hoặc mới được thành lập thêm. Tất cả vẫn đang nỗ lực tìm hướng đi. Hành trình này không thể một sớm một chiều mà là chặng đường dài và chắc chắn khó về đến đích nếu không có những cách làm hợp lý hơn.

NSƯT Quế Trân: “Cải lương miễn phí cũng phải hay!”

* Sau cột mốc 100 năm, cải lương có dấu hiệu khởi sắc, nhưng có vẻ đến lúc này cải lương XHH đã bắt đầu mỏi mệt. Cách làm hợp lý như chị nói đến là ở phương diện nào?

– Từ thành công của Tiên Nga, của Cải lương trăm năm nguồn cội, tôi nhận ra rằng khi một tác phẩm được đầu tư đến nơi đến chốn từ kịch bản đến tập luyện, với những sáng tạo mới đủ sức hấp dẫn, khán giả sẽ sẵn sàng đến rạp.

Về nội dung, không nhất thiết phải tự làm khó mình bằng những kịch bản hoàn toàn mới lạ, chỉ cần chọn lọc trong chính kho tàng văn học, lịch sử… của Việt Nam. Những câu chuyện, nhân vật dẫu đã rất quen thuộc, nhưng nếu được đặt dưới lăng kính, quan điểm của những con người hôm nay vẫn sẽ rất mới mẻ và đầy thuyết phục. Yếu tố này cộng thêm việc đầu tư tốt, tập luyện nghiêm túc đủ để tạo nên sức hút và sức sống cho một vở diễn.

Một yếu tố khác, giá vé xem những chương trình cải lương được đầu tư tương tự vở nhạc kịch Tiên Nga còn khá cao so với thu nhập của số đông khán giả, khiến đặt thêm rào cản cho người xem.

NSƯT Quế Trân: “Cải lương miễn phí cũng phải hay!”

* Không giống kịch nói, số lượng buổi diễn cải lương rất hạn chế, một vở diễn đầu tư hoành tráng cũng chỉ có 1-2 suất. Nếu giá vé thấp, nhà đầu tư sẽ không đủ chi phí trang trải.

– Điều tôi muốn nói ở đây là khán giả cải lương không còn nhiều. Chỉ tính đến 1-2 suất diễn mà đơn vị tổ chức đã khó bán vé, làm sao dám nghĩ nhiều hơn. Để phát triển sân khấu cải lương thì phải mở rộng đối tượng người xem. Khán giả mới của cải lương gần như không có, lớp khán giả cũ ngày một lớn tuổi, thưa vắng dần. Đưa cải lương vào học đường là chủ trương rất tốt của TPHCM để gầy dựng thế hệ khán giả mới, tuy nhiên cách làm như hiện nay lại chưa thực sự hiệu quả.

Đừng chỉ làm cho có, đừng nghĩ ai hát cũng được, hát gì, nói gì cũng xong. Lớp trẻ ngày nay có đủ điều kiện để tiếp cận với nhiều loại hình giải trí hiện đại được đầu tư tốt, nghệ sĩ giỏi, kịch bản hay. Các em sẽ có sự so sánh với cải lương học đường.

Cải lương học đường phải được chăm chút ngay từ khâu kịch bản, dàn dựng thú vị, nghệ sĩ ca diễn giỏi… mới hy vọng thuyết phục được các em. Đưa cải lương vào học đường mà làm không hay chỉ thêm phản tác dụng, vô tình tạo tâm lý bị ép phải xem, khiến học sinh càng không bao giờ đến rạp. Đây là thời điểm cải lương đang được quan tâm đầu tư tốt nhất, đừng để lãng phí mà hãy cùng nhau tính toán để có cách làm hiệu quả nhất.

* Trong nỗ lực tìm khán giả, thành phố từng có chương trình cải lương miễn phí định kỳ ở rạp Hưng Đạo, tuy nhiên cũng có những ý kiến phản đối. Quan điểm của chị ra sao?

– Đây cũng là một nỗ lực, cách làm tốt với mong muốn đưa cải lương tiếp cận khán giả, mở rộng đối tượng người xem. Cải lương đã có sự quan tâm, đầu tư nhưng chưa phát huy hiệu quả, chưa thuyết phục, thậm chí gây phản ứng cho một số người làm nghề.

Tôi quan niệm, cải lương miễn phí không chia sẻ khán giả của sân khấu XHH bởi mỗi sân khấu có một đối tượng khán giả khác nhau, phong cách dàn dựng khác nhau… Nếu cách làm đúng, hiệu quả tốt, những suất diễn miễn phí có thể mang về thêm cho cải lương những đối tượng khán giả mới, chấp nhận bỏ tiền mua vé xem loại hình nghệ thuật mình yêu thích.

Để việc diễn cải lương miễn phí đạt được hiệu quả như mong muốn, theo tôi, cần xác định đối tượng cụ thể và xây dựng tác phẩm phù hợp. Miễn phí nhưng phải đúng đối tượng, không thể miễn phí theo kiểu sáng đèn rồi mở cửa để ai muốn đến xem thì đến. Và đương nhiên, dù miễn phí nhưng vở diễn cũng phải hay, được chọn lọc từ kịch bản, chăm chút trong công tác dàn dựng, tập luyện, đội ngũ tham gia phải là những người giỏi nghề…

NSƯT Quế Trân: “Cải lương miễn phí cũng phải hay!”

Với mục tiêu mở rộng đối tượng khán giả, các vở diễn không cần chạy theo số lượng. Thay vì dựng liên tục nhiều vở với suy nghĩ có thể “đổi món” cho khán giả, nên chăng chỉ tập trung cho một số vở diễn phù hợp với từng đối tượng khán giả và xây dựng tác phẩm thật tốt cả về nội dung lẫn chất lượng nghệ thuật.

Đừng nghĩ cứ miễn phí là có khán giả. Khi công chúng đang có quá nhiều sự lựa chọn thì những chương trình miễn phí càng phải có chất lượng. Cách quảng bá, tiếp cận khán giả như con dao hai lưỡi, không khéo hoặc dễ dãi sẽ phản tác dụng.

Nguồn: Phunnuonline