Minh Phụng – Lệ Thủy “Cặp bão biển” của sân khấu cải lương

0
689

Trong giới cải lương, tìm được bạn diễn “ăn rơ” và được khán giả yêu thích lâu dài không dễ nhưng “cô đào ngoại hạng” Lệ Thủy (chữ dùng của NSND Diệp Lang) lại có đến hai liên danh kinh điển mà lượng khán giả hâm mộ đều rất hùng hậu, cũng như giới chuyên môn và công chúng đều ghi nhân về sức hút.

Không chỉ có bạn diễn đóng chung lâu năm và ăn ý nhất là NSND Minh Vương, NSND Lệ Thuỷ và NS Minh Phụng còn được gọi là “cặp bão biển đang dâng cao” trong nhiều năm liền.

Cả 3 nghệ sĩ Minh Phụng – Lệ Thủy – Minh Vương có nhiều điểm chung khi đều là những giọng ca thượng thừa được phát hiện và phát huy tố chất ngôi sao trên sân khấu đại bang Kim Chung của ông bầu Long. Trong đó, Lệ Thủy là “đàn chị” – thành danh sớm hơn và góp phần cộng hưởng đưa tên tuổi bạn diễn lên tầm cao mới mà cả Minh Phụng lúc còn sinh thời và Minh Vương vẫn thường nhắc nhở. Họ cùng gắn bó với nhau một thời gian dài cả trên sân khấu, băng dĩa thu thanh lẫn video cải lương và để lại những “chuyện tình tay ba” đầy day dứt.

Lệ Thủy cùng Minh Vương, Minh Phụng trên sân khấu đoàn Kim Chung 5.Lệ Thủy cùng Minh Vương, Minh Phụng trên sân khấu đoàn Kim Chung 5.

Minh Phụng – Lệ Thủy: “cặp bão biển” của sân khấu Kim Chung

Nhất kiếm bá vương đánh dấu liên danh Minh Phụng - Lệ Thủy trên sân khấu đoàn Kim Chung 5. Bản tuồng này vẫn còn được lưu giữ dưới hình thức đĩa than - Ảnh: diathan.com.
Nhất kiếm bá vương đánh dấu liên danh Minh Phụng – Lệ Thủy trên sân khấu đoàn Kim Chung 5. Bản tuồng này vẫn còn được lưu giữ dưới hình thức đĩa than – Ảnh: diathan.com.

NSND Lệ Thủy vẫn còn nhớ vở tuồng đầu tiên kết hợp cùng cố NSƯT Minh Phụng ở đoàn Kim Chung 5 là Nhất kiếm bá vương đã tạo nên hiện tượng sân khấu cải lương Sài Gòn lúc bấy giờ. Xét kỹ ra thì nội dung tuồng không quá đặc biệt nhưng lại đánh trúng thị hiếu khán giả đương thời khi tập hợp một dàn đào kép trẻ đẹp nức tiếng là Lệ Thủy, Minh Phụng, Minh Vương, Thanh Kim Huệ, Kiều Tiên, Thanh Điền… thêm những dàn dựng sân khấu mới mẻ, nhiều kỹ xảo của sân khấu Kim Chung giúp vở diễn cực kỳ ăn khách cùng lời khen phủ khắp các trang kịch trường.

Lúc này, Minh Phụng đang trên đà thăng tiến sau khi tạo dựng tên tuổi trên sân khấu Kim Chung 2 qua một liên danh cũng rất lừng lẫy là Minh Phụng – Mỹ Châu. Còn cô đào sáng giá Lệ Thủy cũng trở lại Sài Gòn sau thời gian dài lưu diễn miền Trung khiến khán giả rất mong đợi. Sự kết hợp của hai giọng ca cao vút, hai gương mặt “sáng trưng” và 2 nét diễn duyên dáng đã lập tức tạo hiệu ứng. Từ Nhất kiếm bá vương, nối tiếp là những Kẻ bên trời, Người trai sa mạc, Kiếp nào có yêu nhau, Xin một lần yêu nhau, Máu nhuộm sân chùa, Tây Thi – Gái nước Việt…, báo chí kịch trường đã gọi Minh Phụng – Lệ Thủy là “cặp bão biển đang dâng cao”, đối trọng với “cặp sóng thần” Hùng Cường – Bạch Tuyết của đoàn Dạ Lý Hương.

Lệ Thủy và Minh Phụng trong một số vở tuồng kiếm hiệp ở đoàn Kim Chung 5.Lệ Thủy và Minh Phụng trong một số vở tuồng kiếm hiệp ở đoàn Kim Chung 5.

Lệ Thủy và Minh Phụng trong một vở diễn xã hội của đoàn Kim Chung 5.Lệ Thủy và Minh Phụng trong một vở diễn xã hội của đoàn Kim Chung 5.

Các vở tuồng có đôi bạn diễn Minh Phụng - Lệ Thủy ăn khách đến mức báo chí kịch trường đã ví họ là đôi bạn diễn gà đẻ trứng vàng của bầu Long.Các vở tuồng có đôi bạn diễn Minh Phụng – Lệ Thủy ăn khách đến mức báo chí kịch trường đã ví họ là hai diễn viên “gà đẻ trứng vàng” của bầu Long.

“Xứng lứa vừa đôi” chính là cảm giác của khán giả khi xem những màn hóa thân của Minh Phụng – Lệ Thủy trên sân khấu. NSND Lệ Thủy cho biết Minh Phụng có cái duyên rất hay mà người trong nghề gọi là “lối mép” tức là sáng tạo thêm những mảng miếng thú vị ngoài tuồng. Những giao đãi quăng bắt qua lại giữa hai người cực kỳ ăn ý mà đôi khi không hề có trong kịch bản gốc – như chi tiết Bạch Thiên Nga – Lệ Thủy trêu chọc “chú tiểu” Trần Tự Tâm – Minh Phụng của Máu nhuộm sân chùa – mà qua mấy chục năm khán giả vẫn nhắc: “hồi nhỏ coi tui thích chỗ đó lắm” và cũng vô tình trở thành “lớp diễn mẫu” cho các thế hệ đàn em, đàn cháu.

Khán giả miền Trung đặc biệt yêu thích Minh Phụng - Lệ Thủy trong Xin một lần yêu nhau – vở tuồng soạn giả Nguyên Thảo gần như viết “đo ni đóng giày” cho Lệ Thủy mà đến hôm nay khán giả vẫn nhớ mãi Âu Thiên Vũ - Minh Phụng và Hồ Như Thủy - Lệ Thủy.Khán giả miền Trung đặc biệt yêu thích Minh Phụng – Lệ Thủy trong Xin một lần yêu nhau – vở tuồng soạn giả Nguyên Thảo gần như viết “đo ni đóng giày” cho Lệ Thủy mà đến hôm nay khán giả vẫn nhớ mãi Âu Thiên Vũ – Minh Phụng và Hồ Như Thủy – Lệ Thủy.

Lệ Thủy và Minh Phụng trong trích đoạn Đêm lạnh chùa hoang tại liveshow kỷ niệm 45 năm nghiệp cầm ca của NSND Lệ Thủy.Lệ Thủy và Minh Phụng trong trích đoạn Đêm lạnh chùa hoang tại liveshow kỷ niệm 45 năm nghiệp cầm ca của NSND Lệ Thủy vào năm 2007.

Lệ Thủy và Minh Phụng quay video vở Tâm sự loài chim biển.Lệ Thủy và Minh Phụng quay video vở Tâm sự loài chim biển.

Sau năm 1975, Minh Phụng và Lệ Thủy còn dự tính lập đoàn hát đi diễn ở tỉnh nhưng không xin được giấy phép đành gác lại. Rồi Minh Phụng về tỉnh mở đoàn hát, Lệ Thủy tiếp tục ở lại TP, cả hai không hát chung một thời gian dài. Đến năm 1982, Đoàn Trần Hữu Trang dựng vở Hòn đảo thần Vệ Nữ rồi Vợ tạm chồng hờ mời Minh Phụng và Lệ Thủy về tăng cường. Đôi bạn diễn tái ngộ rồi gắn bó thường xuyên trong các chuyến lưu diễn ở tỉnh và cả nước ngoài.
Sau năm 1975, Minh Phụng và Lệ Thủy còn kết hợp cùng nhau trong nhiều video cải lương.Sau năm 1975, Minh Phụng và Lệ Thủy còn kết hợp cùng nhau trong nhiều video cải lương.

Trên sân khấu họ là “cặp bão biển” với những mối tình tươi đẹp nhưng ngang trái thì sau cánh màn nhung họ gắn bó với nhau trong tình tri kỷ hiếm có. Trong hồi ký của mình, NSND Lệ Thủy tiết lộ, cả hai gia đình của Lệ Thủy và Minh Phụng rất thân thiết với nhau. Riêng Minh Phụng có chuyện vui buồn gì đều tâm tình cùng Lệ Thủy, kể cả chuyện gia đình tan vỡ. Lệ Thủy không thể quên đợt Minh Phụng mổ tim, mới hồi phục đã gọi điện liền cho mình lên ngay câu vọng cổ kinh điển của Xin một lần yêu nhau: “Thủy ơi, có lẽ thượng đế sinh ta ra và đặt ta nhằm một ngôi sao xấu, cho nên suốt cuộc đời ta cứ mãi lao đao khốn khổ, chỉ xin một lần yêu nhau mà chưa nói được bao giờ…”. Dù chỉ nghe qua điện thoại nhưng Lệ Thủy đã khóc vì cảm động trước lòng yêu nghề của người đồng nghiệp tri âm tri kỷ.

3 nghệ sĩ tài danh Minh Vương - Lệ Thủy - Minh Phụng đã 3 nghệ sĩ tài danh Minh Vương – Lệ Thủy – Minh Phụng tại hậu trường vở Giấc mộng đêm xuân của Sân khấu Vàng. Lần hiếm hoi cả hai liên danh Minh Phụng – Lệ Thủy, Minh Vương – Lệ Thủy cùng xuất hiện trong một vở tuồng khi Minh Phụng và Minh Vương cùng chia vai kép chính đóng cặp cùng Lệ Thủy – Ảnh cap từ hồi ký của NSND Lệ Thủy.

Đến ngày Minh Phụng ra đi, Lệ Thủy cũng là một trong những người ở bên Minh Phụng đến lúc cuối cùng. Cố nghệ sĩ vẫn còn những dự định dang dở muốn thực hiện cùng người bạn diễn Lệ Thủy nhưng đã không còn kịp nữa…

Sân khấu cải lương “nhớ” khán giả

Nhớ sân khấu, nhớ khán giả, thèm được biểu diễn là những cảm xúc có thể “phát ra tiếng” của các nghệ sĩ Đoàn II Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang khi diễn báo cáo bản dựng mới vở cải lương “Đứa con họ Triệu” (tác giả: Hoàng Song Việt, đạo diễn: Lê Trung Thảo).

Dù cách một lớp khẩu trang, phần trình diễn của người nghệ sĩ vẫn chạm đến cảm xúc người xem.Dù cách một lớp khẩu trang, phần trình diễn của người nghệ sĩ vẫn chạm đến cảm xúc người xem

Cần “giữ lửa” cho nghệ sĩ

“Không nhớ bao lâu rồi mới lại ngồi trong rạp coi trọn vẹn một vở tuồng như thế này, tự dưng cảm động đến rơi nước mắt” – lời bộc bạch của một nghệ sĩ dù không tham gia ê-kíp biểu diễn chính là tâm trạng chung của người làm nghề sau thời gian dài được trở lại với sàn diễn.

Cũng thật khó diễn tả không khí của buổi diễn khi những công chúa, phò mã, gian thần, hiền nhân… vận xiêm y rực rỡ lại phải đeo khẩu trang y tế. Ấy vậy mà lời vọng cổ vẫn cất lên da diết, các làn điệu vẫn mượt mà, những khoảnh khắc khóc cười vẫn đong đầy.

Vừa đeo khẩu trang vừa lên vọng cổ cũng là một thử thách cho thể lực người nghệ sĩ.Vừa đeo khẩu trang vừa lên vọng cổ cũng là một thử thách cho thể lực người nghệ sĩ

Nghệ sĩ Minh Hòa cho biết “mệt muốn xỉu” nhưng “hạnh phúc lắm” vì: “anh em nghệ sĩ giờ phút này còn được đứng trên sân khấu đã là may mắn, được sống cùng nhân vật của mình trong hoàn cảnh đặc biệt thế này cũng là một kỷ niệm thật khó quên”.

NSƯT Lê Hồng Thắm, Trưởng đoàn 2 Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang, cho biết, việc dựng mới kịch bản Đứa con họ Triệu (ra mắt từ năm 2009) thực hiện theo kế hoạch năm 2021 của Nhà hát, đồng thời tạo cơ hội cho các diễn viên trẻ có vai diễn mới. “Tình hình sân khấu khó khăn, thời gian dịch bệnh kéo dài, các diễn viên trẻ khá thiệt thòi do chưa có được vai diễn hay. Lần này, chúng tôi đổi mới khoảng 50% ê-kíp biểu diễn, mạnh dạn giao vai cho các em có cơ hội rèn luyện nhiều hơn”, NSƯT Lê Hồng Thắm cho biết.

NSƯT Lê Tứ, cùng với các NSƯT Tú Sương, Thy Trang, nghệ sĩ Võ Minh Lâm từ ê-kíp cũ, là điểm tựa cho các diễn viên trẻ thêm tự tin trên sàn diễn.NSƯT Lê Tứ, cùng với các NSƯT Tú Sương, Thy Trang, nghệ sĩ Võ Minh Lâm từ ê-kíp cũ, là điểm tựa cho các diễn viên trẻ thêm tự tin trên sàn diễn

NSƯT Lê Tứ cho rằng Đứa con họ Triệu với cao trào kịch tính trong từng lớp diễn lẫn tâm lý sâu sắc, tinh tế của từng nhân vật rất phù hợp để “truyền nghề”. Như trước đây, chính những Lê Tứ, Tú Sương, Lê Hồng Thắm, Võ Minh Lâm, Lê Trung Thảo, Thy Trang, Hoài Nam, Thy Phương, Hà Như, Quỳnh Khôi… cũng đã trưởng thành vững vàng và được khán giả yêu mến rất nhiều qua Đứa con họ Triệu.

Hôm nay, ở bản dựng mới, Lê Tứ là một trong những “người cũ” còn ở lại để làm điểm tựa cho các diễn viên trẻ. “Không ai tự nhiên mà hay cả, cùng là vai Trình Anh tôi diễn đã hơn 10 năm nay, lần này chắc chắn rất khác so với lần đầu. Ngày trước có thể khoe sức trẻ cho thỏa thích nhưng bây giờ thì lại lắng đọng cùng nhân vật nhiều hơn. Các bạn trẻ cũng vậy, có thể còn va vấp, chưa được hay nhưng phải được diễn, diễn nhiều thì mới tiến bộ”, NSƯT Lê Tứ chia sẻ.

Ê-kíp diễn viên mới:  Thu Vân, Hoàng Hải, Hoàng Minh (Nguyễn Văn Mẹo), Văn Hợp… đều rất trân trọng cơ hội này. Đây không chỉ là sàn diễn chất lượng đầu tiên trở lại sau những ngày giãn cách mà còn là cơ hội có được vai diễn hay để tạo dấu ấn cho những nghệ sĩ trẻ – điều không hề dễ dàng trong giai đoạn hiện nay.

Đạo diễn - NSƯT Lê Trung Thảo cũng đã tự làm mới mình qua phần dàn dựng tạo thêm không gian biểu diễn cho người nghệ sĩ.Đạo diễn – NSƯT Lê Trung Thảo cũng đã tự làm mới mình qua phần dàn dựng tạo thêm không gian biểu diễn cho người nghệ sĩ.

An toàn vẫn là trên hết

Giám đốc Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang – Phan Quốc Kiệt cho biết vẫn chưa thể xác định được lịch diễn. Hiện tại chỉ tập trung hoàn thành kế hoạch trong năm, triển khai tập vở trong điều kiện cho phép, chuẩn bị sẵn sàng cho ngày trở lại khi nghệ sĩ và cả khán giả đều có cảm giác thật an toàn.

Thời gian qua, Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang chủ động triển khai nghiêm ngặt các quy trình phòng, chống dịch, như: người đến Nhà hát phải tiêm đủ 2 liều vắc xin, cập nhật danh sách ra vào Nhà hát hàng ngày (ê-kíp các vở diễn với đầy đủ diễn viên, nhạc công, vũ đoàn, quân sĩ, người làm phục trang…), khai báo y tế điện tử và đo thân nhiệt từ cổng vào, tập tuồng hay chạy vở đều phải đeo khẩu trang. Thậm chí tính đến cả phương án thực hiện test nhanh cho diễn viên khi chạy vở.

Sân khấu Chí Linh - Vân Hà với lực lượng nòng cốt gồm nhiều nghệ sĩ trẻ, triển vọng có thể tái ngộ khán giả trong năm 2022.Sân khấu Chí Linh – Vân Hà với lực lượng nòng cốt gồm nhiều nghệ sĩ trẻ, triển vọng có thể tái ngộ khán giả trong năm 2022 – Ảnh: Ngọc Vân

Tương tự, Sân khấu Chí Linh – Vân Hà cũng đặt yêu cầu an toàn lên trên hết. Nghệ sĩ Chí Linh cho biết, thời gian nghỉ dài như thế là cú sốc tâm lý cho người nghệ sĩ, việc trở lại là rất khó khăn và buộc phải nỗ lực hơn rất nhiều để có thể tồn tại. Tuy nhiên, không vì thế mà lại vội vàng, chủ quan.

“Hiện tình hình dịch bệnh còn diễn biến phức tạp, nhất là các tỉnh đang có xu hướng bùng dịch, tình hình giao thông vẫn chưa thông suốt giữa các địa phương. Sân khấu của chúng tôi cũng có một bộ phận khán giả từ các tỉnh, thậm chí là ở Hà Nội bay vào. Nếu tình hình tiến triển khả quan thì phải sang năm, chúng tôi mới có thể trở lại, trước mắt là mùa diễn Tết Nguyên đán 2022”, nghệ sĩ Chí Linh chia sẻ.

Phiên bản mới của vở cải lương thể nghiệm Nhật thực sẽ ra mắt trên Sân khấu Sen Việt vào cuối năm 2021.Phiên bản mới của vở cải lương thể nghiệm Nhật thực sẽ ra mắt trên Sân khấu Sen Việt vào cuối năm 2021

Riêng “ông bầu” Lê Nguyên Đạt của Sân khấu Sen Việt thì đã khởi động lại các dự án dang dở cũng như bắt tay vào các dự án mới trải dài sang năm 2022. “Chúng ta không thể dừng lại mãi được, phải thích ứng nhanh với trạng thái “bình thường mới” thôi. Người làm sân khấu Sài Gòn – TPHCM vốn rất năng động, chỉ cần họ muốn là có thể bằng mọi cách để vượt qua khó khăn”. NSƯT – đạo diễn Nguyên Đạt cho biết Sân khấu Sen Việt dự kiến biểu diễn lại vào cuối tháng 11 với quy mô ban đầu chỉ cho khoảng 30 khách/suất diễn và “tùy theo tình hình” mà dần mở rộng lên 50 khách/suất.

Ngoài  việc  tái diễn các kịch bản sẵn có, đạo diễn Nguyên Đạt cho biết sẽ trình làng phiên bản mới của vở cải lương thể nghiệm “Nhật thực”, đây cũng là vở diễn dự kiến sẽ tham gia Liên hoan Sân khấu châu Á tại Hàn Quốc vào tháng 5/2022. Sân khấu Sen Việt cũng lên kế hoạch cho chương trình Tết 2022 bằng  vở ca múa nhạc kịch dân gian, với nòng cốt là các diễn viên trẻ.

Nhiều khán giả trung thành của Đoàn Cải lương tuồng cổ Minh Tơ vẫn giữ vé, chờ ngày được trở lại với vở Lưu Bị cầu hôn giang tả.Nhiều khán giả trung thành của Đoàn Cải lương tuồng cổ Minh Tơ vẫn giữ vé, chờ ngày được trở lại với vở “Lưu Bị cầu hôn giang tả”.

Đoàn Cải lương tuồng cổ Minh Tơ cũng nỗ lực để có thể đưa vở cải lương “Lưu Bị cầu hôn giang tả” tái ngộ khán giả trong thời gian sớm nhất. Vở chỉ diễn được 1 suất đánh dấu sự “hồi sinh” của bảng hiệu Minh Tơ lừng lẫy một thời sau gần 30 năm vắng bóng đã phải ngừng diễn vì đợt bùng dịch thứ 4. Đồng thời tiếp tục dàn dựng một kịch bản gắn liền với thương hiệu Minh Tơ là “Tô Hiến Thành xử án”…

Dù rất nhớ khán giả nhưng lúc này nhiều sân khấu chỉ có thể chờ ngày tái ngộ vào một thời điểm phù hợp nhất. Đôi khi chờ đợi cũng có mị lực để khi gặp lại cả người trên sân khấu lẫn dưới khán phòng đều càng trân trọng và nỗ lực giữ gìn mối quan hệ tri âm tri kỷ tuyệt đẹp đó!

Nguồn :https://www.phunuonline.com.vn/san-khau-cai-luong-nho-khan-gia-a1449964.html