Home Giải trí ᴘʜậɴ đờɪ “ᴛʜảᴍ ʜơɴ ᴘʜɪᴍ” ᴄủᴀ ᴄố ɴs Áɴʜ ʜᴏᴀ: 𝟸𝟶 ɴăᴍ...

ᴘʜậɴ đờɪ “ᴛʜảᴍ ʜơɴ ᴘʜɪᴍ” ᴄủᴀ ᴄố ɴs Áɴʜ ʜᴏᴀ: 𝟸𝟶 ɴăᴍ ᴄô đ.ộᴄ ɴʜìɴ ᴄʜồɴɢ ᴠà 𝟺 ɴɢườɪ ᴄᴏɴ ǫᴜᴀ đờɪ

0
215

Trước khi qua đời, cố nghệ sĩ Ánh Hoa từng có 20 năm sống cô độc vì chồng và con đều lần lượt ra đi. Phận đời của cố nghệ sĩ khiến ai nghe qua đều không thể cầm được nước mắt.

Nhắc đến cố diễn viên Ánh Hoa, khán giả hâm mộ sẽ nhớ ngay đến hình ảnh người mẹ hiền hậu của màn ảnh Việt. Bởi phần lớn vai diễn để đời của nữ diễn viên này lúc sinh thời đều gắn liền với hình tượng người mẹ đôn hậu, hiền dịu, nhiều nước mắt. Song ít ai biết rằng, ngoài đời thực, cuộc đời của cố diễn viên Ánh Hoa cũng bi thảm không thua kém gì những vai diễn mà bà từng thể hiện.

Phận đời thảm hơn phim của bà mẹ hiền hậu nhất màn ảnh Việt

Hình ảnh hiền hậu của cố diễn viên Ánh Hoa lúc sinh thời. Ảnh: Hội Nghệ Sĩ Sân Khấu Việt Nam

Diễn viên Ánh Hoa – Cô đào “biết hát trước khi biết nói”

Diễn viên Ánh Hoa bắt đầu tham gia nghệ thuật từ năm mới 7 tuổi. Ngày ấy bà đóng vai Nghi Xuân trong tuồng Phạm Công Cúc Hoa. Sau này khi lên 12 tuổi bà tiếp tục thể hiện năng khiếu hơn người khi đảm nhận vai Na Tra trong tuồng Na Tra Lóc Thịt…  Nhiều người đùa rằng, diễn viên Ánh Hoa “biết hát trước khi biết nói” vậy nên mới bén duyên với nghệ thuật suôn sẻ như thế.

Phận đời thảm hơn phim của bà mẹ hiền hậu nhất màn ảnh Việt

Diễn viên Ánh Hoa thời trẻ. Ảnh: Tư Liệu

Không những thế, diễn viên Ánh Hoa còn sở hữu nhan sắc rất nổi bật. Cộng hưởng cả tài lẫn sắc, diễn viên Ánh Hoa thời trẻ có đủ mọi thứ và được rất nhiều chàng trai theo đuổi. Nhưng trong vô số chàng trai ấy, chỉ có mỗi nghệ sĩ Minh Chí là người làm trái tim của Ánh Hoa rung động. Vậy là cả hai tiến đến hẹn hò và nhanh chóng kết hôn rồi sinh con.

Sau sinh con, Ánh Hoa bắt đầu làm bầu gánh, phụ chồng điều hành gánh hát riêng. Song, đến giai đoạn cải lương gặp phải khó khăn, nữ nghệ sĩ và chồng phải bỏ gánh hát chuyển sang buôn bán cơm tấm để kiếm kế sinh nhai. May mắn, quán cơm buôn bán được tiếng, người mua tấp nập.

Phận đời thảm hơn phim của bà mẹ hiền hậu nhất màn ảnh Việt

Nghệ sĩ Ánh Hoa và ông xã hơn 17 tuổi. Ảnh: Tư liệu

Bén duyên với điện ảnh thì chồng qua đời

Đến một ngày nọ, khi đang chuẩn bị hàng quán bán cơm, diễn viên Ánh Hoa bất ngờ được ekip đoàn phim Người Tình (đạo diễn Jean Jacques Annaud) đến mời đóng phim. Kể từ đây, đam mê nghệ thuật của nghệ sĩ Ánh Hoa được sống dậy. Sau đó, diễn viên Ánh Hoa tiếp tục được mời góp mặt trong bộ phim Mùi Đu Đủ Xanh.

Những tưởng, đóng phim suôn sẻ sẽ kiếm được tiền trả đủ ngôi nhà mua góp, nào ngờ lòng vui chưa bao lâu, chồng của Ánh Hoa bất ngờ đổ bệnh và qua đời vào năm 1995. Nỗi đau mất chồng khiến nữ diễn viên Ánh Hoa suy sụp, bản thân bà cảm thấy tiền bạc và danh vọng đều vô nghĩa.

Phận đời thảm hơn phim của bà mẹ hiền hậu nhất màn ảnh Việt

Cuộc đời của diễn viên Ánh Hoa trải qua khá nhiều thăng trầm, truân chuyên. Nguồn: Phim Giã Từ Dĩ Vãng

Niềm an ủi lúc bấy giờ của diễn viên Ánh Hoa chỉ còn lại 4 người con. Nhưng đau lòng thay, sự ra đi đột ngột liên tiếp ập đến với gia đình của nữ diễn viên. “Cái chết ập đến gia đình tôi bao giờ cũng choáng váng, đột ngột và thảng thốt. Tôi nhớ gương mặt non nớt, xanh xao của đứa con gái lên 10 với ánh nhìn trân trối ám ảnh. Nó đau 5 ngày rồi đi lặng lẽ”, diễn viên Ánh Hoa từng nói về người con gái đầu lòng qua đời vào ngày 30 Tết.

Phận đời thảm hơn phim của bà mẹ hiền hậu nhất màn ảnh Việt

“Ngoảnh nhìn lại cuộc đời như giấc mộng. Được, mất, bại, thành bỗng chốc hoá hư không”, nghệ sĩ Ánh Hoa từng chia sẻ hai câu thơ như đang nói về cuộc đời của mình…. Ảnh: T/h

Sau này, 3 người con còn lại của diễn viên Ánh Hoa cũng lần lượt qua đời. Người con thứ 2 mất vào năm 2016, còn người con thứ 3 mất năm 50 tuổi. Diễn viên Ánh Hoa phải một mình chịu cảnh “kẻ đầu bạc tiễn người đầu xanh”, nước mắt vừa lau khô lại tuôn trào. Nhưng chưa dừng lại ở đó, khi trong nhà chỉ còn Ánh Hoa và con trai út nương tựa vào nhau thì tin buồn lại một lần nữa ập đến, con trai út của bà qua đời năm 24 tuổi vì tai nạn giao thông.

Phận đời thảm hơn phim của bà mẹ hiền hậu nhất màn ảnh Việt

Chứng kiến chồng và các con lần lượt ra đi, diễn viên Ánh Hoa đau thắt tận tim gan. Ảnh: Thanh Hiệp

20 năm cô độc, lấy diễn xuất làm niềm vui

Vượt qua nỗi đau mất người thân, diễn viên Ánh Hoa lấy nghệ thuật để an ủi lòng mình. Trong suốt hành trình theo đuổi sự nghiệp nghệ thuật, diễn viên Ánh Hoa từng ghi dấu hình ảnh với loạt phim như Người Đẹp Tây Đô, Xóm Nước Đen, Đất Phương Nam, Đồng Tiền Xương Máu, Mùa Len Trâu… Nếu tính trọn vẹn, diễn viên Ánh Hoa từng đảm nhận 200 vai diễn và dù chỉ là những vai phụ nhưng diễn xuất đi vào lòng người của bà đã chinh phục khán giả rất thành công.

Phận đời thảm hơn phim của bà mẹ hiền hậu nhất màn ảnh Việt

Diễn viên Ánh Hoa ghi dấu hình ảnh trên sân khấu lẫn vai diễn truyền hình và điện ảnh. Ảnh: Thanh Hiệp

Những năm qua, dù sức khỏe không còn được như trước, diễn viên Ánh Hoa vẫn miệt mài tham gia nghệ thuật. Tuy nhiên, sau đợt tai biến mạch máu não, bà không thể vượt qua. Đến trưa ngày 1/11/2020, nữ diễn viên ra đi trong niềm thương tiếc của người thân và giới sân khấu, điện ảnh. Khán giả hâm mộ đều xót xa khi hay tin người mẹ của màn ảnh Việt qua đời.

Phận đời thảm hơn phim của bà mẹ hiền hậu nhất màn ảnh Việt

Diễn viên Ánh Hoa được khán giả yêu mến gọi là người mẹ hiền hậu của màn ảnh Việt. Ảnh: T/h
“Người đẹp Tây Đô” Việt Trinh ở tuổi 49, đỉnh cao nhan sắc điện ảnh Việt một thời

Hiện, sau gần 1 năm ngày mất của cố diễn viên Ánh Hoa, khán giả hâm mộ vẫn không khỏi tiếc thương mỗi khi nhắc nhớ. Và dù là 10 hay 20 năm sau thì tượng đài diễn xuất Ánh Hoa vẫn sống mãi trong lòng người hâm mộ với hình ảnh người mẹ đôn hậu, chất phác, thật thà.

Chân dung người cha nổi tiếng của NSƯT Thành Lộc

Nghệ sĩ Thành Lộc là con nhà nòi, anh được sinh ra trong một gia đình dòng dõi về nghệ thuật. 

Đặc biệt, ba anh, cố NSND Thành Tôn được soạn giả Nguyễn Phương xếp vào hàng Ngũ đại gia của sân khấu cải lương Nam bộ thế kỷ 20.

Con nhà dòng dõi nghệ thuật

Cố NSND Thành Tôn tên thật là Nguyễn Thành Tôn sinh năm 1913 tại làng Trường Thọ, quận Vũng Liêm nay thuộc xã Trung Thành Tây, huyện Vũng Liêm, tỉnh Vĩnh Long.

Ông xuất thân trong một gia đình dòng dõi nghệ thuật và ngôi làng có truyền thống theo nghề hát từ thế kỷ 19. Ông cố là Nguyễn Thành Sĩ.

Ông nội là Nguyễn Thành Luông. Thân phụ là Nguyễn Thành Nở đều là những nghệ sĩ hát bội nức tiếng đất Vĩnh Long.

Thành Tôn bắt đầu học hát năm 13 tuổi tại chính gánh hát Phước Long Ban của ông nội là bầu Luông.

Cha con NSND Thành Tôn – Thành Lộc.

Mặc dù là gánh hát của gia đình nhưng ông vẫn phải học hát theo đúng quy trình từ vai quân hầu, quân canh, quân chạy hiệu cho đến năm 17 tuổi mới được đóng kép con.

Theo soạn giả Nguyễn Phương, người từng cộng tác ghi chép tuồng hát bội cho cố NSND Thành Tôn trong Ban Vân Hạc ở Đài phát thanh Sài Gòn trước năm 1975, thời gian đầu mới bước chân vào nghề hát bội, Thành Tôn phải chịu rất nhiều cực nhọc.

Gánh hát Phước Long Ban một năm chỉ hát 6 tháng rồi quay về quê quán chia tiền cho anh em trong gánh hát. Họ vừa làm ruộng vừa tập tuồng mới đợi đến “vụ” lại xếp vải bố, tăng, ghế sắt… lên ghe đi hát khắp các vùng sông nước miền Tây Nam bộ.

Thù lao được chia theo thứ tự cao thấp trong gánh hát. Đầu tiên là bầu Luông đến ông Nhưng, ông biện tuồng (soạn giả), người có nghề giỏi rồi mới đến kép, đào, tướng, quân chạy hiệu…

Chính vì thế, thu nhập của nghệ sĩ đến chủ yếu từ làm ruộng. Chỉ những người yêu nghề lắm mới gắn bó được với nghề hát bội.

Nhưng rồi hát bội rơi vào thời kỳ mất khán giả, đó là vào những năm sau 1930. Trong khi đó, cải lương bắt đầu được ưa thích. Vậy là, những gánh hát bội phải tìm cách đổi mới mình để thu hút người xem. Phước Long Ban cũng vậy.

Năm 1940, ông nội mất, cha của Thành Tôn là bầu Nở vì quá đau buồn nên không muốn lèo lái gánh hát nữa để cho Phước Long Ban tan rã.

Khi ấy, Thành Tôn đã là kép hát chánh nổi tiếng Vĩnh Long. Không chịu bỏ nghề, ông đi hát cho gánh Thạnh Hưng Ban của ông bầu Hùng ở huyện Trà Ôn, Cần Thơ.

Nhưng không cam làm anh kép hát tỉnh lẻ, Thành Tôn muốn thử sức, thử thời vận ở thành phố nên ông khăn gói tìm đường về Sài Gòn.

“Ăn cơm tổ” ba đời - Kỳ 1: Ba tôi - NSND Thành Tôn 1Những người con của NSND Thành Tôn đều thành danh trên sân khấu. Trong ảnh: nghệ sĩ Bạch Lê và NSƯT Thành Lộc trong vở cải lương tuồng cổ thuộc hàng kinh điển: Câu thơ yên ngựa – Ảnh: Hòa Bình

Kép tỉnh giữa Sài Gòn

Lên Sài Gòn, ông gia nhập gánh Minh Tơ của bầu Thắng, là ông ngoại tôi sau này. Trong đoàn, cậu tôi là Khánh Hồng (nghệ sĩ hồ quảng) thích ba tôi, nhưng ông cậu còn lại là Minh Tơ (nghệ sĩ hát bội, cha của NSND cải lương Thanh Tòng) thì… chưa thích lắm! Tuy nhiên, về mặt nghề nghiệp thì cậu tôi vẫn phải nể vì ba tôi.

Hồi đó, gánh hát lục tỉnh luôn phải chạm mặt du côn, cường hào ác bá nên ba tôi quyết học võ. Ông còn nói nghệ sĩ Sài Gòn kiêu kỳ lắm, ông thì thân cô thế cô, thế nên việc đầu tiên là ông giắt cây… mã tấu theo, phòng khi bị bắt nạt.

“Ba là người miền Tây lục tỉnh mà để nổi tiếng khắp miền Nam thì cực lắm con ơi! Mình muốn học người ta cũng không cho, người ta giấu nghề” – ba tôi có nói như vậy. Về sau ba tôi không giấu nghề. Ông nói nghề hát bội từ đời này sang đời khác vốn đã rơi rớt, mai một ít nhiều, nếu giấu nghề thì nó sẽ mai một luôn. Mà ngày trước ba tôi học là đứng sau cánh gà, học lỏm cái hay của người khác rồi về nhà tập.

Ba nói trong hát bội, hát văn khó hơn hát võ. Hát võ thì có múa võ để khán giả coi. Còn hát văn sao cho người ta rớt nước mắt mà không… bị buồn ngủ mới là khó nhất!

Hồi đó, cả nhà tôi sống bên cánh gà đình Cầu Quan (nay là góc Trần Hưng Đạo – Phạm Ngũ Lão, TP.HCM). Ba tôi tập tuồng ở dưới, nhưng thỉnh thoảng ông đáo lên gác xem anh em tôi có học bài hay không. Đứa nào nghe trống tập tuồng không lo học là bị ông đánh. Sau này, khoảng những năm 1970, khi chị Bạch Lê nổi tiếng là “hồ quảng chi bảo” đi hát có tiền thì chúng tôi mới ra nhà riêng.

Ba tôi thuộc làu sử ta, sử Tàu nhưng cũng chịu ảnh hưởng của Tây. Chắc cái này ông bị ảnh hưởng bên nhà ngoại tôi, bởi nhà ngoại tôi có nhiều người học trường Tây. Thường ông thích chơi Vespa, diện đồ vest. Có lần ông chạy Vespa hộ tống đoàn đua xe đạp ra tận vĩ tuyến 17.

Hồi đó, nhà có khó khăn gì ông cũng không cho con cái thất học. Con cái có muốn theo nghệ thuật hay không ông cũng không ép uổng hay ngăn cản. Ông chỉ nói: “Đã làm nghệ sĩ là phải nghệ sĩ giỏi, không được nghệ sĩ trung bình”.

“Ăn cơm tổ” ba đời - Kỳ 1: Ba tôi - NSND Thành Tôn 2NSND Thành Tôn – Ảnh tư liệu

Xuất thần trên sân khấu ở tuổi 70

Về Sài Gòn, Thành Tôn hát cho gánh Tấn Thành Ban của bầu Cung ở đình Cầu Muối. 1 năm sau, Thành Tôn “đầu quân” về gánh Vĩnh Xuân Ban của bầu Thắng và nhanh chóng trở thành kép chánh ăn khách nhất lúc bấy giờ.

Mến tài đức của Thành Tôn, ông bầu Thắng gả người con gái thứ tên Huỳnh Mai cho ông. Bà cũng là một đào hát nổi danh Sài Gòn ngày ấy.

Năm 1947, Thành Tôn cùng một số nghệ sĩ lập Ban hát bội Vân Hạc trình diễn nhiều tuồng hát bội trên Đài phát thanh Sài Gòn giai đoạn 1948 đến trước năm 1975.

Ban Vân Hạc quy tụ nhiều nghệ sĩ hát bội ưu tú lúc bấy giờ như Thiệu Của, Chín Luông, Hữu Thoại…

Do yêu cầu của Đài, trình diễn phải có kịch bản duyệt trước nên ông chịu trách nhiệm ghi chép sẵn một số tuồng xưa cho Ban Vân Hạc.

Từ đó, Thành Tôn bước chân vào nghiệp soạn tuồng. Ông dành nhiều tâm huyết nghiên cứu cách diễn, cách viết, dàn dựng tuồng đổi mới cho phù hợp với cảm thụ của khán giả.

Cố NSND Thành Tôn cùng vợ, bà Huỳnh Mai và hai con: Bạch Long, Thành Lộc.

30 năm sau, ông cũng là một trong những thành viên sáng lập Đoàn Hát bội TP HCM.

Năm 1980 khi đã bước sang tuổi lục tuần, Thành Tôn xuất thần trong vai diễn Thái Kiệt và được trao giải Diễn viên xuất sắc. 5 năm sau ông giành huy chương vàng với vai Trần Liễu tại Hội diễn sân khấu toàn quốc.

Năm 1992, ông được Nhà nước phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân trong đợt xét tặng đầu tiên.

Những ngày cuối đời, NSND Thành Tôn bị chứng teo não phải nằm trong viện. Ấy vậy mà khi nghệ sĩ hát bội Kim Thanh đến thăm và nói “Sư phụ ơi, cứu con với. Người ta giao cho con vai Châu Sáng mà con e mình đảm đương không nổi”.

Nghe thế, ông bật dậy đi bài siêu Châu Sáng dạy cho nghệ sĩ Kim Thanh. Còn nghệ sĩ Kim Thanh vừa lĩnh hội đường siêu vừa rớt nước mắt.

Đường siêu cuối cùng

Tính ba tôi ngang ngạnh, nổi tiếng là người hay bênh nghệ sĩ. Hễ nghe có tin nghệ sĩ bị đánh hay hiếp đáp ở đâu là dù đang ngủ ông cũng bật dậy, quơ cây mã tấu chạy tới liền.

Trong đoàn, ông cũng có tiếng là ngang tàng, hay bênh kẻ yếu, người thế cô. Các ông bầu nể ba tôi vì tài nên cũng không muốn “làm căng” với ông, còn những người yếu thì nể ông vì đã bênh vực họ!

Ba tôi còn kể ông đòi đánh nhau với cả… quỷ! Chuyện này thì có tính tâm linh một chút. Hồi xưa, gánh hát thường đi sâu vô những nơi heo hút. Gặp nơi chướng khí, nội bộ xào xáo, diễn viên diễn trên sân khấu bị tai nạn trọng thương, hoặc tối người trong đoàn ngủ không được… là người ta tin bị ma quỷ phá. Ba tôi tức lắm. Nửa đêm ông cầm mã tấu, thắp một nắm nhang lớn đỏ rực giữa sân khấu rồi thách ma quỷ có giỏi thì hiện lên… ăn thua đủ!

Ba tôi dạy tôi: “Cạnh tranh lành mạnh là cạnh tranh trên sân khấu. Tổ nghiệp phù hộ con hay không là lúc đứng trên sân khấu. Nếu con đứng trong bóng tối mà khán giả vẫn nhớ tới con thì còn hơn là người đứng ngoài ánh sáng mà ít ai nhớ tới. Như vậy là con thành công rồi”.

Ba tôi nổi tiếng với những vai Châu Sáng, Triệu Tử Long, Lý Bá Huề, Lôi Nhược, Trình Giảo Kim… Những ngày cuối đời, ông bị chứng teo não nằm trong bệnh viện. Chị Kim Thanh (nghệ sĩ hát bội) đến thăm có nói: “Sư phụ ơi, cứu con với. Người ta giao cho con vai Châu Sáng mà con e mình đảm đương không nổi”. Chỉ vậy thôi mà ông bật dậy, đi bài siêu Châu Sáng dạy cho chị Kim Thanh liền. Chị Kim Thanh vừa lĩnh hội đường siêu vừa rớt nước mắt.

Hơn tuần sau là ba tôi mất!

Bà Hai Gà ở đình Cầu Quan

Sinh thời, NSND Thành Tôn từng nói: “Tam cang, ngũ thường, tứ đức… của người xưa được chúng tôi thể hiện hằng ngày trên sân khấu.Thiện ác rạch ròi, nên nghệ sĩ chúng tôi ít nhiều bị ảnh hưởng”. Ngẫm về cuộc đời ông hay các nghệ sĩ hát bội khác thì quả có như vậy!

Sinh thời, NSND Thành Tôn và nghệ sĩ Hữu Thoại rất coi trọng nhau. NSƯT Thành Lộc nhớ lại mỗi khi gặp nghệ sĩ Hữu Thoại là ba anh bắt phải kính cẩn cúi chào. Còn NSƯT Hữu Danh từng được NSND Thành Tôn truyền nghề thì nhắc: “Bác Thành Tôn hay nói: Trong nghề này tôi không ngán một ai, chỉ nể anh Hai Thoại (nghệ sĩ Hữu Thoại)”.

NSƯT Hữu Danh kể lại khi anh còn là sinh viên, khoảng năm 1981, một hôm nghệ sĩ Thành Tôn đến gặp anh và người anh là Hữu Nhi (nay là phó giám đốc Nhà hát Nghệ thuật hát bội TP.HCM) nói: “Hai đứa bay ăn mặc chỉnh tề rồi đi theo bác. Có chuyện!”.

Ông đưa hai anh em Hữu Danh, Hữu Nhi đến một ngôi nhà ở gần đình Cầu Quan (góc Trần Hưng Đạo – Phạm Ngũ Lão, TP.HCM). Ở đó có một người đàn bà đang nằm thoi thóp những ngày cuối đời cô đơn trên giường bệnh.

Người đàn bà này anh không nhớ rõ tên gì, chỉ hay gọi là cô Hai Gà. Thời thuộc Pháp bà làm nghề tú bà ở khu vực đình Cầu Quan. Khi nghệ sĩ Hữu Thoại từ tỉnh phiêu bạt lên Sài Gòn, hai người có thời gian ăn ở như vợ chồng. Được ba năm, bà biết mình không thể có con nên mới giục Hai Thoại đi lấy vợ. Trong lúc Hai Thoại vì còn tình nghĩa nấn ná thì bà nói: “Anh Hai à, anh là người có tài. Anh phải có vợ để có người nối dõi”.

Mẹ của nghệ sĩ Hữu Danh là người gốc Cần Giờ (TP.HCM). Hồi trẻ, bà tham gia chống Tây nên bị Tây bắt, treo ngược lên cây rồi đổ nước mắm vô mũi tra tấn, tưởng chết. Nửa đêm, cha bà lén bò ra bãi xác kiếm xác con, nghe bà thở thoi thóp mới biết bà còn sống. Sau vụ đó bà bỏ lên Sài Gòn làm thợ may, rồi quen nghệ sĩ Hữu Thoại. Chính bà Hai Gà đem tiền đi hỏi bà cho Hữu Thoại.

NSƯT Hữu Danh kể cha anh không bao giờ nhắc chuyện đó có lẽ vì nể má anh. Nếu không có NSND Thành Tôn dẫn đến nhà người đàn bà trên thì anh em của anh cũng không bao giờ biết chuyện.

Khi gặp người đàn bà trên giường bệnh, nghệ sĩ Thành Tôn gọi: “Chị Hai à, con của Hai Thoại nè. Không có chị thì không có tụi nó”. Người đàn bà yếu ớt gượng ngồi dậy, run run mừng tủi: “Con của Hai Thoại đây sao?”.

Chuyện nhơn nghĩa người xưa kể ra như tuồng tích, như kịch, nhưng là chuyện có thật!

NSƯT THÀNH LỘC – QUANG THI ghi